YC Root Access 20 lượt xem
Bấm Phát để bắt đầu. Bấm vào từ trong phụ đề để tra và lưu.
.
Chào mừng.
?
Tôi bật cái này lên được không?
, .
Có lẽ là được, được rồi.
?
Người ngồi phía sau có nghe được không?
?
Các bạn có nghe thấy tôi không?
?
Micro bật chưa?
, , .
Chưa, à, có lẽ bạn có thể nhờ họ bật nó lên.
, , .
Có lẽ chúng ta có thể lấy cái lớn hơn, à, được rồi đấy.
.
Được rồi.
, .
Có lẽ chúng ta có thể đổi sang một khán phòng lớn hơn, để xem sao.
183.
Vậy thì chào mừng các bạn đến với CS183B.
.
Tôi là Sam Altman.
.
Tôi là Chủ tịch của Y Combinator.
,
Chín năm trước, tôi là sinh viên Stanford và
.
sau đó tôi bỏ học để khởi nghiệp.
.
Và sau đó tôi đã làm nhà đầu tư trong vài năm gần đây.
, , .
Vậy, tại YC, chúng tôi đã dạy mọi người cách khởi nghiệp suốt chín năm qua.
.
Phần lớn nội dung mang tính thực hành cao và gắn với từng startup cụ thể.
, 30% .
Nhưng khoảng 30% trong số đó có thể áp dụng khá rộng rãi.
, 30% .
Vì vậy, chúng tôi nghĩ có thể dạy 30% đó trong lớp học này.
30%
Và mặc dù đó chỉ là 30% toàn bộ nội dung
.
thì hy vọng nó vẫn sẽ thực sự hữu ích.
,
Chúng tôi đã dạy phần lớn nội dung này tại YC rồi, nhưng
.
tất cả đều là không công khai.
Và đây là lần đầu tiên rất nhiều điều mà chúng tôi
.
Các buổi giảng ở YC sẽ được ghi hình công khai.
Vì vậy, chúng tôi đã mời một số diễn giả giỏi nhất của mình đến
.
trình bày đúng những bài nói mà họ đã trình bày tại YC.
720 .
Đến nay chúng tôi đã đầu tư vào 720 công ty.
, .
Vì vậy, chúng tôi khá chắc rằng phần lớn lời khuyên này thực sự hữu ích.
,
Chúng tôi chưa thể đầu tư cho mọi startup, nhưng chúng tôi có thể
.
hy vọng đưa những lời khuyên này đến với đông đảo mọi người.
17 20 .
Các diễn giả khách mời sẽ giảng 17 trong số 20 buổi học.
.
Tôi chỉ giảng ba buổi.
,
Tính cả chính YC, mọi diễn giả khách mời đều từng tham gia tạo ra
.
một công ty trị giá hơn một tỷ đô la.
.
Vì vậy, lời khuyên sẽ không quá lý thuyết.
, .
Tất cả đều đến từ những người đã thực sự làm điều đó.
Mọi lời khuyên trong lớp này đều hướng tới những người khởi nghiệp
.
với mục tiêu tăng trưởng cực nhanh.
.
Và cuối cùng xây dựng một công ty rất lớn.
Phần lớn nội dung không áp dụng cho các trường hợp khác, và
.
tôi muốn cảnh báo trước để mọi người biết.
Nếu bạn cố gắng
làm những điều này ở nhiều công ty lớn hoặc
, .
ở các doanh nghiệp không phải startup, thì sẽ không hiệu quả.
.
Dù vậy, nội dung vẫn sẽ thú vị.
,
Tôi thực sự cho rằng startup là hướng đi của
.
tương lai, và đáng để chúng ta cố gắng hiểu chúng.
.
Nhưng startup rất khác với các công ty thông thường.
Vậy trong suốt hôm nay và
,
thứ Năm, tôi sẽ cố gắng đưa ra cái nhìn tổng quan về bốn
lĩnh vực mà bạn cần xuất sắc để
.
tối đa hóa cơ hội thành công khi khởi nghiệp.
,
Và sau đó trong suốt khóa học, các diễn giả khách mời
.
sẽ đi sâu hơn vào từng lĩnh vực này.
, ,
Vậy bốn lĩnh vực đó là: bạn cần một ý tưởng tuyệt vời,
, .
một sản phẩm tuyệt vời, một đội ngũ tuyệt vời và khả năng thực thi tuyệt vời.
,
Chúng có phần chồng chéo lên nhau, nhưng tôi buộc phải nói về
.
từng cái một để dễ hiểu.
.
Bạn vẫn có thể thất bại.
,
Kết quả giống như ý tưởng nhân sản phẩm nhân khả năng thực thi nhân đội ngũ nhân với may mắn,
0 10,000.
trong đó may mắn là một số ngẫu nhiên từ 0 đến 10.000.
.
Nghĩa đen là đến mức đó.
Nhưng nếu bạn làm thật tốt ở bốn lĩnh vực
, .
mà bạn có thể kiểm soát, bạn sẽ có cơ hội tốt đạt được ít nhất một mức thành công nhất định.
,
Một điều thú vị ở các startup là
.
chúng tạo ra một sân chơi công bằng đến bất ngờ.
, .
Dù trẻ và còn ít kinh nghiệm, bạn vẫn làm được.
, .
Dù đã lớn tuổi và rất giàu kinh nghiệm, bạn cũng làm được.
Và một điều tôi đặc biệt thích ở
các startup là một số điều vốn bị coi là xấu trong
,
các môi trường làm việc khác, như nghèo và không được biết đến,
.
thực ra lại là lợi thế rất lớn khi bắt đầu khởi nghiệp.
.
Trước khi chúng ta đi vào phần cách làm.
.
Tôi muốn nói về lý do vì sao bạn nên khởi nghiệp.
,
Thật ra tôi khá do dự khi phải dạy buổi này,
.
vì bạn không bao giờ nên khởi nghiệp chỉ vì muốn làm vậy.
Có nhiều cách dễ dàng hơn để làm giàu nhiều
,
và ai khởi nghiệp cũng luôn nói rằng,
,
luôn luôn, rằng họ không thể hình dung nổi nó khó khăn và
.
đau đớn đến mức nào.
,
Bạn chỉ nên khởi nghiệp nếu bạn cảm thấy
.
bị thôi thúc bởi một vấn đề cụ thể.
.
Và bạn cho rằng thành lập công ty là cách tốt nhất để giải quyết nó.
.
Niềm đam mê cụ thể phải đến trước, còn startup đến sau.
, .
Thực tế, mọi thành công lớn mà chúng tôi có ở YC đều theo đúng nguyên tắc này.
, ,
Vì vậy, trong nửa sau của bài giảng hôm nay,
,
Dustin Moskovitz, đồng sáng lập Facebook và Asana, sẽ tiếp quản và
.
nói về lý do nên khởi nghiệp.
.
Chúng tôi rất bất ngờ trước mức độ quan tâm mà lớp học này nhận được.
.
Vì vậy chúng tôi muốn chắc chắn dành nhiều thời gian cho phần lý do.
. .
Được rồi. Vậy đây là khu vực đầu tiên trong bốn khu vực.
.
Một ý tưởng tuyệt vời.
.
Những năm gần đây, người ta hay nói rằng ý tưởng không quan trọng.
,
Thực tế, gần như là không hợp thời khi dành nhiều thời gian
.
suy nghĩ về ý tưởng cho một startup.
.
Bạn chỉ cần bắt đầu thôi.
.
Cứ thử đủ thứ.
.
Xem cái gì hiệu quả.
Và thậm chí không dành chút thời gian nào để suy nghĩ xem liệu
.
nó có giá trị hay không nếu nó thành công.
.
Và việc xoay trục (pivot) được cho là rất tốt.
, .
Càng pivot nhiều thì càng tốt.
.
Vì vậy điều này không hoàn toàn sai.
.
Mọi thứ đúng là phát triển theo những cách khó dự đoán.
,
Và có một giới hạn về những gì bạn có thể tìm ra,
.
nếu chưa thực sự đưa sản phẩm đến tay người dùng.
Và việc thực thi xuất sắc quan trọng hơn ít nhất gấp mười lần
.
và khó hơn gấp một trăm lần so với một ý tưởng hay.
.
Nhưng quả lắc ở đây đã lệch quá xa khỏi trạng thái cân bằng.
.
Một ý tưởng tồi vẫn là tồi.
, .
Trong thế giới ưa pivot như hiện nay, điều này thực sự là không tối ưu.
.
Thực thi xuất sắc cho một ý tưởng tệ hại thì sẽ chẳng đi đến đâu.
, .
Tất nhiên vẫn có những ngoại lệ.
, .
Nhưng hầu hết các công ty lớn đều khởi đầu từ một ý tưởng tuyệt vời, chứ không phải từ một lần pivot.
,
Nếu bạn nhìn vào những lần pivot thành công, chúng gần như luôn luôn
là sự chuyển hướng sang một thứ mà những người sáng lập
, .
tự mình mong muốn, chứ không phải một ý tưởng ngẫu nhiên được bịa ra.
Airbnb ra đời vì Brian Chesky không có tiền trả
, .
tiền thuê nhà, nhưng anh ấy có một chút không gian dư ra.
, , ,
Tuy nhiên, nhìn chung, nếu bạn xem xét thành tích của các lần pivot,
.
chúng thường không trở thành những công ty lớn.
Bản thân tôi từng tin rằng ý tưởng không quan trọng
, .
đến mức đó, nhưng giờ tôi rất chắc chắn rằng điều đó là sai.
, , .
Định nghĩa về ý tưởng, theo cách chúng ta bàn về nó, rất rộng.
,
Nó bao gồm quy mô và tốc độ tăng trưởng của thị trường,
, .
chiến lược tăng trưởng của công ty, chiến lược phòng thủ và những điều tương tự.
, ,
Khi bạn đánh giá một ý tưởng, bạn cần suy xét kỹ tất cả những điều này,
.
chứ không chỉ riêng sản phẩm.
, .
Nếu mọi thứ thành công, bạn sẽ phải làm việc với nó trong mười năm.
Vì vậy, đáng để dành thời gian thực sự ngay từ đầu
.
để suy nghĩ về giá trị dài hạn trong khả năng phòng thủ của doanh nghiệp.
,
Dù bản thân các kế hoạch không có giá trị, nhưng việc thực hành lập kế hoạch thì thực sự rất có giá trị và
.
hoàn toàn bị thiếu ở hầu hết các startup ngày nay.
, , .
Tư duy dài hạn thì cần thiết ở bất cứ đâu, nhưng đặc biệt là trong các startup.
.
Nếu bạn làm được điều đó, đó là một lợi thế rất lớn.
.
Hãy nhớ rằng ý tưởng sẽ mở rộng và trở nên tham vọng hơn khi bạn đi tiếp.
,
Tất nhiên bạn không cần phải nghĩ thông suốt mọi thứ,
.
từ bây giờ cho đến việc thống trị thế giới.
.
Nhưng bạn thực sự nên có một hạt nhân ý tưởng tốt để bắt đầu.
.
Bạn cần thứ gì đó có thể phát triển theo những hướng thú vị.
,
Khi bạn đang suy nghĩ về các ý tưởng, một điều khác mà chúng tôi thấy các nhà sáng lập trẻ thường mắc sai lầm là
,
luôn luôn sai, đó là một ngày nào đó bạn cần
.
xây dựng một doanh nghiệp khó bị sao chép.
.
Đây là một phần quan trọng của một ý tưởng tốt.
.
Tôi muốn nhắc lại điểm này vì nó vô cùng quan trọng.
, .
Ý tưởng phải đến trước, còn startup đến sau.
,
Hãy chờ để khởi nghiệp, cho đến khi bạn nghĩ ra
.
một ý tưởng mà bạn cảm thấy thôi thúc phải khám phá.
.
Đây cũng là cách để chọn giữa nhiều ý tưởng.
,
Nếu bạn có vài ý tưởng đều có vẻ khá tốt,
hãy làm việc với ý tưởng mà bạn nghĩ đến thường xuyên nhất khi
.
bạn không cố gắng nghĩ về công việc.
Nhưng chúng tôi nghe đi nghe lại từ các nhà sáng lập rằng họ
ước gì đã chờ đợi để khởi nghiệp cho đến khi
.
nghĩ ra một ý tưởng mà họ thực sự yêu thích.
Nhìn theo một cách khác, những
.
công ty tốt nhất hầu như luôn định hướng theo sứ mệnh.
Thật khó để khiến các nhóm người lớn
đạt đến mức độ tập trung và năng suất cực cao mà bạn
,
cần để một startup thành công,
.
trừ khi công ty mang lại cảm giác là một sứ mệnh quan trọng.
.
Và thường thì rất khó có được điều đó nếu không có một ý tưởng sáng lập tuyệt vời.
Một lợi thế liên quan của những
.
ý tưởng định hướng sứ mệnh là bản thân bạn sẽ tận tâm với chúng.
, .
Phải mất nhiều năm, thường là cả một thập kỷ, để tạo ra một startup tuyệt vời.
,
Nếu bạn không yêu và tin vào những gì mình đang xây dựng,
.
bạn có khả năng sẽ từ bỏ vào một lúc nào đó trên chặng đường.
Theo tôi biết, không có cách nào vượt qua nỗi đau của một
.
startup nếu không tin rằng sứ mệnh thực sự quan trọng.
, ,
Nhiều nhà sáng lập, đặc biệt là sinh viên,
tin rằng startup của họ chỉ mất hai hoặc
.
ba năm, và sau đó họ sẽ làm việc với điều mà họ thực sự đam mê.
.
Cách đó hầu như không bao giờ hiệu quả.
.
Những startup tốt thường mất khoảng mười năm.
,
Lợi thế thứ ba của các công ty theo đuổi sứ mệnh là những người ngoài công ty
.
sẵn sàng giúp đỡ bạn hơn.
.
Bạn sẽ nhận được nhiều sự hỗ trợ hơn với một dự án khó và quan trọng so với một dự án sao chép.
,
Khi nói đến việc khởi nghiệp, xét theo nhiều khía cạnh thì việc
.
khởi nghiệp một startup khó lại dễ hơn khởi nghiệp một startup dễ.
.
Đây là một trong những điều trái với trực giác.
.
Mọi người mất rất lâu mới hiểu được điều này.
,
Thật khó để nhấn mạnh quá mức việc được thúc đẩy bởi sứ mệnh quan trọng đến mức nào, nên
.
tôi muốn nhấn mạnh điều này thêm một lần cuối.
, ,
Các công ty sao chép, tức là những công ty bắt chước một ý tưởng có sẵn với rất ít hiểu biết mới,
không khiến mọi người hứng thú và cũng không thúc đẩy các đội nhóm
.
làm việc đủ chăm chỉ để thành công.
.
Paul Graham sẽ nói về cách tìm ý tưởng khởi nghiệp vào tuần tới.
Đây là điều nhiều người sáng lập gặp khó khăn, nhưng
, .
tôi tin rằng bạn có thể tiến bộ trong việc này, giỏi hơn qua luyện tập.
.
Và chắc chắn đáng để cố gắng trở nên giỏi hơn.
Phần khó nhất khi nghĩ ra những ý tưởng tuyệt vời là
.
những ý tưởng tốt nhất thường trông rất tệ ngay từ đầu.
13 .
Công cụ tìm kiếm thứ 13, và không có tất cả các tính năng của cổng thông tin web.
, ,
Hầu hết mọi người cho rằng điều đó vô nghĩa, tìm kiếm đã xong rồi,
, , .
và dù sao thì cũng không quan trọng lắm, giá trị nằm ở cổng thông tin.
, ?
Mạng xã hội thứ mười, và chỉ giới hạn cho sinh viên đại học không có tiền?
.
Cũng tệ hại.
, ,
MySpace đã thắng rồi, và ai lại muốn sinh viên đại học làm khách hàng, hay
?
một cách để ngủ nhờ trên ghế sofa của người lạ?
.
Nghe thì thật tệ hại theo mọi khía cạnh.
, .
Tất cả những ý tưởng này nghe đều rất tệ, nhưng hóa ra lại hay.
,
Nếu chúng nghe thật hay ho,
.
thì sẽ có quá nhiều người đang làm việc trên chúng.
,
Như Peter Tills đã thảo luận trong buổi học thứ năm,
,
bạn muốn một ý tưởng trở thành độc quyền, nhưng
.
bạn không thể có được độc quyền trong một thị trường lớn ngay lập tức.
.
Cạnh tranh quá gay gắt để làm điều đó.
Bạn phải tìm một thị trường nhỏ, nơi bạn có thể giành được
, .
thế độc quyền, rồi nhanh chóng mở rộng.
.
Đó là lý do vì sao một số ý tưởng khởi nghiệp tuyệt vời lúc đầu trông rất tệ.
,
Thật tốt nếu bạn có thể nói kiểu như, hôm nay chỉ
.
một nhóm nhỏ người dùng sẽ dùng sản phẩm của tôi.
.
Nhưng tôi sẽ có được tất cả bọn họ.
, .
Và trong tương lai, gần như mọi người sẽ dùng sản phẩm của tôi.
,
Đây là điều sẽ thường xuyên xuất hiện,
,
bạn cần có niềm tin vững chắc vào những điều mình tin, và
.
sẵn sàng phớt lờ những lời phủ định từ người khác.
.
Điều khó là ranh giới này rất mong manh.
, .
Một bên là đúng đắn, còn bên kia là điên rồ.
Nhưng hãy nhớ rằng nếu bạn nghĩ ra
, .
một ý tưởng tuyệt vời, hầu hết mọi người sẽ cho rằng nó tệ.
.
Bạn nên vui mừng về điều đó.
.
Điều đó có nghĩa là họ sẽ không cạnh tranh với bạn.
Đây cũng là một lý do vì sao
.
thường không nguy hiểm khi kể cho người khác nghe về ý tưởng của bạn.
.
Những ý tưởng thực sự hay nghe không giống thứ đáng để đánh cắp.
,
Bạn muốn có một ý tưởng mà bạn có thể nói rằng,
.
Tôi biết nghe có vẻ là một ý tưởng tệ.
.
Nhưng hãy nghe cụ thể vì sao nó thực ra là một ý tưởng tuyệt vời.
, .
Bạn muốn nghe có vẻ điên rồ, nhưng bạn lại muốn thực sự đúng.
.
Và bạn muốn một ý tưởng mà không nhiều người khác đang theo đuổi.
.
Và không sao nếu lúc đầu nó nghe không có vẻ lớn.
, ,
Sai lầm phổ biến ở các nhà sáng lập, đặc biệt là những người lần đầu khởi nghiệp,
,
là họ nghĩ rằng phiên bản đầu tiên của sản phẩm,
, .
phiên bản đầu tiên của ý tưởng của họ, phải nghe thật lớn lao.
.
Nhưng không cần vậy.
, .
Nó cần chiếm lĩnh một thị trường nhỏ, cụ thể và mở rộng từ đó.
.
Hầu hết các công ty vĩ đại đều khởi đầu như vậy.
.
Điều bạn hướng tới là không được ưa chuộng nhưng đúng đắn.
, .
Bạn muốn một thứ nghe như ý tưởng tệ, nhưng thực ra là ý tưởng tốt.
Bạn cũng thực sự nên dành thời gian để
.
suy nghĩ về cách thị trường sẽ phát triển.
.
Bạn cần một thị trường sẽ lớn trong mười năm tới.
,
Hầu hết nhà đầu tư bị ám ảnh bởi quy mô thị trường hôm nay,
.
và họ hoàn toàn không nghĩ về cách thị trường sẽ phát triển.
,
Thực tế, tôi cho rằng đây là một trong những
.
sai lầm mang tính hệ thống lớn nhất mà nhà đầu tư mắc phải.
,
Họ chỉ nghĩ về sự tăng trưởng của chính startup đó,
.
họ không nghĩ đến mức tăng trưởng của thị trường.
Tôi quan tâm nhiều hơn đến tốc độ tăng trưởng của
.
thị trường hơn là quy mô hiện tại của nó.
.
Và tôi cũng quan tâm liệu có lý do nào khiến nó sẽ chạm đỉnh và dừng lại không.
.
Bạn nên suy nghĩ về điều này.
Tôi thà đầu tư vào một công ty nhắm đến một thị trường nhỏ nhưng
.
tăng trưởng nhanh hơn là một thị trường lớn nhưng tăng trưởng chậm.
,
Một trong những lợi thế lớn của loại thị trường này, ừm,
,
những thị trường nhỏ nhưng tăng trưởng nhanh này, là
.
khách hàng thường khá khao khát có một giải pháp.
, .
Và họ sẵn sàng chấp nhận một sản phẩm chưa hoàn hảo nhưng đang cải thiện nhanh chóng.
,
Và một lợi thế lớn khi là sinh viên, một trong
hai lợi thế lớn nhất là bạn có lẽ có
trực giác tốt hơn về những thị trường có khả năng
.
bắt đầu tăng trưởng nhanh so với người lớn tuổi.
,
Một điều khác mà sinh viên thường không hiểu, hoặc
ít nhất phải mất một thời gian mới hiểu ra: bạn không thể tạo ra một thị trường
.
mà bản thân nó không muốn tồn tại.
.
Về cơ bản, bạn có thể thay đổi mọi thứ trong một startup trừ thị trường.
,
Vì vậy bạn thực sự nên suy nghĩ kỹ, để chắc chắn hoặc
,
ít nhất là chắc chắn ở mức tối đa có thể, rằng thị trường mà bạn
.
đang nhắm tới sẽ tăng trưởng và vẫn còn đó.
Có rất nhiều cách khác nhau để
.
nói về loại thị trường phù hợp.
,
Ví dụ, lướt trên làn sóng của người khác hoặc
.
bước vào một thang máy đang đi lên hoặc trở thành một phần của một làn sóng.
Nhưng tất cả những điều này chỉ là một cách nói rằng bạn muốn
.
một thị trường sẽ tăng trưởng thật nhanh.
.
Hôm nay nó có thể trông còn nhỏ.
.
Hôm nay nó có thể vẫn còn nhỏ.
, .
Nhưng bạn biết rằng nó sẽ phát triển rất nhanh, còn những người khác thì không.
.
Vì vậy hãy nghĩ xem điều này đang diễn ra ở đâu trên thế giới.
.
Bạn cần loại gió thuận này để một startup thành công.
Điều thú vị là hiện nay có lẽ có nhiều
.
luồng gió thuận như vậy hơn bao giờ hết.
, .
Như Mark Andreessen nói, phần mềm đang nuốt chửng thế giới.
.
Nó có mặt ở khắp mọi nơi.
,
Có rất nhiều ý tưởng tuyệt vời ngoài kia và
, .
bạn chỉ cần chọn một ý tưởng và tìm một ý tưởng mà bạn thực sự quan tâm.
, , ,
Một cách diễn đạt khác, đi đến cùng một ý tưởng,
.
là câu hỏi nổi tiếng của Sequoia.
?
Tại sao lại là bây giờ?
Tại sao đây là thời điểm hoàn hảo cho ý tưởng cụ thể này và
?
để khởi nghiệp công ty cụ thể này?
?
Tại sao không thể làm điều này cách đây hai năm?
?
Và tại sao hai năm nữa sẽ là quá muộn?
Với những startup thành công nhất mà chúng tôi
, , .
từng đồng hành, tất cả đều có một ý tưởng tuyệt vời và câu trả lời tốt cho câu hỏi này.
, .
Và nếu bạn không có, ít nhất bạn nên hơi nghi ngờ về ý tưởng đó.
, .
Nói chung, tốt nhất là bạn xây dựng thứ mà chính bạn cần.
Bạn sẽ hiểu nó tốt hơn nhiều so với việc phải
.
tìm hiểu nó bằng cách nói chuyện với khách hàng để xây dựng phiên bản đầu tiên.
,
Nếu bản thân bạn không hiểu rõ và bạn đang xây dựng thứ mà người khác cần,
,
hãy nhận ra rằng bạn đang ở thế bất lợi lớn và hãy đến thật,
.
thật gần gũi với khách hàng của mình.
.
Nếu có thể, hãy cố gắng làm việc tại văn phòng của họ.
, .
Còn nếu không được, hãy nói chuyện với họ nhiều lần mỗi ngày.
,
Một điều khá trái với trực giác khác về những ý tưởng khởi nghiệp tốt,
, .
là chúng hầu như luôn rất dễ giải thích và rất dễ hiểu.
,
Nếu phải dùng nhiều hơn một câu để giải thích việc bạn đang làm, ừm,
.
thì hầu như luôn là dấu hiệu cho thấy nó quá phức tạp.
, .
Nó nên là một tầm nhìn được diễn đạt rõ ràng, với ít từ ngữ.
,
Và những ý tưởng tốt nhất thường là, khác biệt rất lớn so với các công ty hiện có ở một
.
điểm quan trọng.
Giống như Google là một công cụ tìm kiếm hoạt động
thực sự rất tốt và không có những thứ khác của
, .
các cổng thông tin, hoặc hoàn toàn mới, như SpaceX.
Bất kỳ công ty nào là bản sao của
,
một thứ khác đã tồn tại, chỉ với một điểm khác biệt nhỏ hoặc được bịa ra,
chẳng hạn như "chúng tôi sẽ là x với thiết kế đẹp" hoặc
.
"chúng tôi sẽ là y dành cho những người thích rượu vang đỏ".
.
Loại đó thường thất bại.
Vì vậy, như tôi đã đề cập, một trong những điều tuyệt vời khi là
.
sinh viên là bạn có góc nhìn rất tốt về công nghệ mới.
.
Và việc học cách có được những ý tưởng mới tốt thì cần một thời gian.
.
Vì vậy, hãy bắt tay vào việc đó ngay bây giờ.
,
Đó là điều chúng tôi thường xuyên nghe từ mọi người,
.
rằng họ ước gì đã làm nhiều hơn khi còn là sinh viên.
.
Điều còn lại là gặp gỡ những người đồng sáng lập tiềm năng.
Bạn không hề biết mình đang ở trong một môi trường tuyệt vời đến mức nào
để gặp gỡ những người mà
.
bạn có thể cùng khởi nghiệp trong tương lai.
,
Và điều mà chúng tôi luôn nói với sinh viên đại học là quan trọng hơn
bất kỳ việc khởi nghiệp cụ thể nào
.
chính là làm quen với thật nhiều người đồng sáng lập tiềm năng.
Vì vậy, tôi muốn kết thúc phần này trong bài nói của mình
50 .
bằng một trích dẫn từ 50 Cent.
.
Đây là câu nói khi ông được hỏi về nước vitamin.
, .
Tôi sẽ không đọc nó, nó đang ở trên kia.
,
Nhưng nội dung nói về tầm quan trọng của việc suy nghĩ về điều khách hàng muốn, và
.
suy nghĩ về nhu cầu của thị trường.
, .
Hầu hết mọi người không làm điều này, đặc biệt là sinh viên.
,
Nếu bạn chỉ cần làm được một điều này, nếu bạn chỉ cần
,
học cách nghĩ về thị trường trước tiên, bạn sẽ có
.
một lợi thế lớn so với hầu hết những người bắt đầu khởi nghiệp.
, .
Được rồi, và đây là điều.
Đây có lẽ là điều mà chúng tôi
,
thấy sai nhiều nhất ở các đơn ứng tuyển Y Combinator, đó là
.
mọi người chưa nghĩ về thị trường trước tiên.
.
Và điều mọi người muốn trước tiên.
, .
Vậy thì trong phần tiếp theo, tôi sẽ nói về việc xây dựng một sản phẩm tuyệt vời.
, .
Và ở đây, tôi lại sẽ dùng một định nghĩa rất rộng về sản phẩm.
.
Nó bao gồm cả hỗ trợ khách hàng và phần nội dung giải thích về sản phẩm.
.
Bất cứ thứ gì liên quan đến việc khách hàng tương tác với những gì bạn đã xây dựng cho họ.
,
Để xây dựng một công ty thực sự tuyệt vời, trước hết bạn phải
.
biến một ý tưởng hay thành một sản phẩm tuyệt vời.
, , .
Việc này thực sự khó, nhưng cực kỳ quan trọng, và may mắn thay nó khá thú vị.
Mặc dù những sản phẩm tuyệt vời luôn mới mẻ với thế giới và
,
thật khó để đưa ra lời khuyên về việc nên xây dựng cái gì,
nhưng có đủ những điểm chung để chúng ta
.
có thể đưa ra nhiều lời khuyên về cách xây dựng nó.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của người sáng lập là
.
đảm bảo công ty xây dựng được một sản phẩm tuyệt vời.
, .
Cho đến khi bạn xây dựng được một sản phẩm tuyệt vời, hầu như không có điều gì khác quan trọng.
.
Khi những người sáng lập startup thực sự thành công kể lại câu chuyện những ngày đầu của họ.
,
Hầu như lúc nào họ cũng ngồi trước máy tính,
.
làm việc với sản phẩm hoặc trò chuyện với khách hàng.
.
Gần như là toàn bộ thời gian.
,
Họ làm rất ít việc khác, và
.
bạn nên rất hoài nghi nếu cách phân bổ thời gian của bạn khác biệt nhiều.
, , ,
Hầu hết các vấn đề khác mà người sáng lập cố gắng giải quyết, như gọi vốn, có thêm báo chí đưa tin,
, , .
tuyển dụng, phát triển kinh doanh, v.v.
.
Những việc này dễ dàng hơn đáng kể khi bạn có một sản phẩm tuyệt vời.
.
Điều thực sự quan trọng là phải lo việc đó trước.
1, .
Bước 1 là xây dựng thứ mà người dùng yêu thích.
, ,
Ở YC, chúng tôi bảo các founder hãy tập trung vào sản phẩm của họ,
, .
nói chuyện với người dùng, tập thể dục, ăn và ngủ, còn lại rất ít việc khác.
, , , ,
Tất cả những thứ khác tôi vừa nhắc tới, như PR, hội nghị, tuyển dụng cố vấn, làm đối tác,
.
bạn nên bỏ qua tất cả những thứ đó và chỉ xây dựng sản phẩm.
.
Và làm cho nó tốt nhất có thể bằng cách trò chuyện với người dùng.
.
Nhiệm vụ của bạn là xây dựng thứ mà người dùng yêu thích.
Rất ít công ty sau này
.
đạt được thành công lớn mà không làm điều này trước.
Nhiều startup tốt trên giấy tờ thất bại vì họ
.
chỉ làm ra thứ mà mọi người thích một chút.
,
Làm ra thứ mà mọi người cần,
nhưng chỉ ở mức trung bình thì là cách tuyệt vời để thất bại và
.
không hiểu vì sao mình thất bại.
.
Vậy đây là hai nhiệm vụ.
Có một câu chúng tôi thường nói ở
,
YC là: tốt hơn là xây dựng thứ mà một số ít,
tốt hơn là xây dựng thứ mà một nhóm nhỏ
.
người dùng yêu thích, thay vì thứ mà một số lượng lớn người dùng chỉ thích.
,
Tất nhiên, tốt nhất là
.
xây dựng thứ mà một nhóm nhỏ người dùng yêu thích.
1 ,
Nhưng cơ hội làm được điều đó ngay từ V1 rất hiếm, và
.
thường không dành cho các startup.
, .
Vì vậy trên thực tế, bạn thường phải chọn giữa màu xám hoặc màu cam.
Bạn làm ra thứ mà rất nhiều người dùng thích một chút
, , , .
hoặc thứ mà một số ít người dùng thực sự yêu thích rất nhiều.
.
Và đây là một lời khuyên rất quan trọng.
.
Hãy xây dựng thứ mà một số ít người dùng yêu thích.
Việc mở rộng từ thứ mà một số ít
.
người yêu thích sang thứ mà rất nhiều người yêu thích thì dễ hơn nhiều.
So với việc đi từ thứ mà rất nhiều
.
người thích sang thứ mà rất nhiều người yêu thích.
, .
Nếu bạn làm đúng điều này, bạn có thể làm sai nhiều thứ khác.
, ,
Nếu bạn không làm đúng điều này, dù mọi thứ khác đều đúng,
.
thì bạn vẫn có khả năng cao sẽ thất bại.
,
Vì vậy khi bắt đầu một startup, đây là điều duy nhất
.
bạn cần quan tâm cho đến khi nó hoạt động được.
, ?
Xin lỗi, bạn có thể giải thích lại điều đó được không?
. .
Được chứ. Vậy là trong một startup, bạn có một sự lựa chọn.
Điều tốt nhất trong mọi trường hợp sẽ là
.
xây dựng một sản phẩm mà rất nhiều người thực sự yêu thích.
.
Trên thực tế, bạn thường không thể làm điều đó vì có các công ty lớn.
, .
Nếu có cơ hội như vậy, Google hay Facebook sẽ làm ngay.
Vì vậy có một giới hạn về diện tích dưới đường cong
của những gì bạn có thể xây dựng, và bạn có thể xây dựng
thứ mà nhiều người dùng thích một chút, hoặc bạn có thể
.
xây dựng thứ mà một số ít người dùng yêu thích rất nhiều.
, , ,
Và, kiểu như, tổng lượng yêu thích là như nhau,
.
chỉ là vấn đề nó được phân bổ như thế nào.
Và có một kiểu định luật bảo toàn
về lượng hạnh phúc bạn có thể mang lại cho thế giới
.
với sản phẩm đầu tiên của một startup.
.
Vì vậy, các startup luôn vật lộn với việc nên chọn cái nào trong hai hướng đó.
, , .
Và chúng có vẻ ngang nhau, đúng không, vì diện tích dưới đường cong là như nhau.
.
Nhưng chúng ta đã thấy điều này lặp đi lặp lại rằng thực tế không phải vậy.
.
Và việc mở rộng dễ dàng hơn nhiều.
,
Một khi bạn đã có thứ mà một số người yêu thích, bạn có thể mở rộng nó
.
thành thứ mà rất nhiều người khác yêu thích.
.
Nhưng nếu bạn chỉ nhận được sự thờ ơ hoặc kiểu nhiệt tình yếu ớt.
,
Rồi cố gắng mở rộng điều đó,
.
bạn sẽ không bao giờ đạt được việc nhiều người yêu thích nó.
, ,
Vì vậy, lời khuyên là hãy tìm một nhóm nhỏ người dùng và
.
khiến họ thực sự yêu thích những gì bạn đang làm.
?
Điều đó có dễ hiểu không?
.
Được rồi.
, ,
Một cách để biết khi nào điều này đang hiệu quả là
.
bạn sẽ có tăng trưởng nhờ truyền miệng.
.
Nếu bạn tạo ra thứ mà mọi người yêu thích, họ sẽ kể cho bạn bè của mình nghe về nó.
, .
Điều này áp dụng cho cả sản phẩm tiêu dùng lẫn sản phẩm doanh nghiệp.
,
Khi mọi người thực sự yêu thích điều gì đó, họ kể cho bạn bè và
.
bạn sẽ thấy sự tăng trưởng tự nhiên.
Nếu bạn thấy mình nói rằng không sao cả vì
bạn không tăng trưởng vì có một quan hệ đối tác lớn
,
sẽ đến cứu bạn hoặc điều gì đó tương tự,
.
thì gần như luôn là dấu hiệu của rắc rối thực sự.
,
Bán hàng và marketing thực sự quan trọng, và
.
chúng ta sẽ có hai buổi học về chúng sau.
,
Nhưng nếu bạn không có chút tăng trưởng tự nhiên ban đầu,
.
thì có lẽ sản phẩm của bạn vẫn chưa đủ tốt.
.
Một sản phẩm tuyệt vời chính là bí quyết cho growth hacking dài hạn.
.
Bạn nên làm tốt điều đó trước khi lo lắng về bất cứ điều gì khác.
.
Việc trì hoãn làm ra một sản phẩm tuyệt vời không hề dễ dàng hơn theo thời gian.
Nếu bạn cố xây dựng một cỗ máy tăng trưởng trước khi
,
có một sản phẩm mà một số người thực sự yêu thích,
.
thì gần như chắc chắn bạn sẽ lãng phí thời gian.
Những công ty bứt phá hầu như luôn có một sản phẩm
.
tốt đến mức nó phát triển nhờ truyền miệng.
.
Về lâu dài, những sản phẩm tuyệt vời sẽ thắng.
Đừng lo lắng về việc đối thủ của bạn huy động được nhiều
.
tiền và những gì họ có thể làm trong tương lai.
.
Dù sao thì họ có lẽ cũng không giỏi lắm.
.
Rất ít startup chết vì cạnh tranh.
.
Phần lớn chết vì chính họ không làm ra được thứ mà người dùng yêu thích.
.
Họ dành thời gian cho những việc khác.
.
Vì vậy, hãy lo lắng về điều này hơn tất cả.
Một lời khuyên khác để làm ra thứ mà
.
người dùng yêu thích là bắt đầu từ điều gì đó đơn giản.
, .
Việc làm ra một sản phẩm tuyệt vời sẽ dễ hơn rất nhiều nếu bạn bắt đầu từ thứ đơn giản.
, ,
Ngay cả khi kế hoạch cuối cùng của bạn cực kỳ phức tạp, và hy vọng là như vậy,
bạn gần như luôn có thể bắt đầu với một phần nhỏ hơn của
.
vấn đề, nhỏ hơn cả những gì bạn nghĩ là nhỏ nhất.
.
Và việc xây dựng một sản phẩm tuyệt vời rất khó.
.
Vì vậy, bạn nên bắt đầu với phạm vi bề mặt nhỏ nhất có thể.
.
Hãy nghĩ về những công ty thực sự thành công và họ đã bắt đầu từ điều gì.
.
Hãy nghĩ về những sản phẩm mà bạn thực sự yêu thích.
.
Chúng thường cực kỳ đơn giản để sử dụng, đặc biệt là để bắt đầu sử dụng.
.
Phiên bản đầu tiên của Facebook đơn giản đến mức gần như hài hước.
Phiên bản đầu tiên của Google chỉ là một
trang web xấu xí với một ô nhập văn bản và hai nút bấm, nhưng nó trả về
, .
kết quả tốt nhất, và đó là lý do người dùng yêu thích nó.
iPhone đơn giản hơn nhiều
để sử dụng so với bất kỳ chiếc điện thoại thông minh nào trước nó, và
.
nó là chiếc đầu tiên mà mọi người thực sự yêu thích.
,
Một lý do khác khiến sự đơn giản là tốt,
.
là vì nó buộc bạn phải làm một việc thật xuất sắc.
.
Và bạn phải làm được điều đó để tạo ra thứ mà mọi người yêu thích.
Từ fanatical (cuồng nhiệt) xuất hiện hết lần này đến lần khác
khi bạn lắng nghe những nhà sáng lập thành công nói
.
về cách họ suy nghĩ về sản phẩm của mình.
Các nhà sáng lập nói về sự cuồng nhiệt trong cách
.
họ quan tâm đến chất lượng của những chi tiết nhỏ.
Cuồng nhiệt trong việc viết nội dung dùng để
giải thích sản phẩm cho thật chuẩn, và cuồng nhiệt trong
.
cách họ suy nghĩ về hỗ trợ khách hàng.
,
Thực tế, một điều có tương quan với
thành công của các công ty YC là việc những nhà sáng lập
,
rằng họ kết nối PagerDuty với hệ thống ticket của mình, để
ngay cả khi người dùng gửi email giữa
.
đêm khuya, lúc các nhà sáng lập đang ngủ.
.
họ vẫn nhận được phản hồi trong vòng một giờ.
.
Các công ty thực sự làm điều này trong giai đoạn đầu.
.
Những nhà sáng lập này cảm thấy đau đớn về thể xác khi sản phẩm tệ.
.
Và họ muốn thức dậy để sửa nó.
.
Họ không tung ra thứ tệ hại.
, .
Và nếu lỡ làm vậy, họ sửa rất, rất nhanh.
.
Và chắc chắn cần một mức độ cuồng nhiệt nhất định để xây dựng một sản phẩm tuyệt vời.
.
Bạn cần một số người dùng để hỗ trợ vòng lặp phản hồi.
.
Nhưng cách để có những người dùng đó là làm thủ công.
.
Bạn nên đi tìm và chiêu mộ họ bằng tay.
Đừng làm những việc như mua quảng cáo Google trong
.
giai đoạn đầu để thu hút người dùng ban đầu.
.
Bạn không cần quá nhiều người.
Bạn chỉ cần những người sẽ phản hồi cho bạn mỗi
.
ngày và cuối cùng yêu thích sản phẩm của bạn.
,
Vì vậy, thay vì cố gắng đưa họ đến với Google AdWords,
.
hãy chỉ cần tìm một vài người trên thế giới sẽ là người dùng tốt.
.
Chiêu mộ họ bằng tay.
,
Ben Silverman, khi mọi người nghĩ Pinterest là trò đùa,
.
đã chiêu mộ những người dùng Pinterest đầu tiên bằng cách tiếp cận những người lạ trong quán cà phê.
.
Ông ấy thực sự đã làm vậy. Ông ấy chỉ đi quanh
.
Palo Alto và nói: làm ơn hãy dùng sản phẩm của tôi nhé.
.
Anh ấy cũng từng chạy quanh cửa hàng Apple ở Palo Alto.
Và anh ấy sẽ cài tất cả các trình duyệt
.
về trang chủ Pinterest thật nhanh trước khi họ bắt được và đuổi anh ấy ra ngoài.
, , ?
Thế nên khi mọi người bước vào, họ kiểu như: ồ, cái này là gì vậy?
.
Đây là một ví dụ quan trọng về việc làm những điều không thể mở rộng quy mô.
.
Nếu bạn chưa đọc bài luận của Paul Graham về chủ đề này thì nhất định nên đọc.
Vì vậy, hãy tìm người dùng một cách thủ công và nhớ rằng mục tiêu là
.
khiến một nhóm nhỏ trong số họ yêu mến bạn.
, , ,
Hiểu nhóm đó thật kỹ, gần gũi với họ thật sát sao,
lắng nghe họ và bạn gần như luôn phát hiện ra rằng
.
họ rất sẵn lòng góp ý cho bạn.
,
Ngay cả khi bạn đang xây dựng sản phẩm cho chính mình, hãy lắng nghe người dùng bên ngoài và
.
họ sẽ cho bạn biết cách làm ra một sản phẩm mà họ sẵn sàng trả tiền.
,
Hãy làm bất cứ điều gì cần thiết để khiến họ yêu mến bạn,
,
làm những gì bạn đang làm, vì họ cũng sẽ là
.
những người ủng hộ giúp bạn có được người dùng tiếp theo.
Bạn muốn xây dựng một bộ máy trong công ty để biến
phản hồi từ người dùng thành các quyết định về sản phẩm, rồi đưa
.
nó trở lại trước mặt người dùng, và cứ thế lặp lại.
Hãy hỏi họ thích điều gì và
, .
không thích điều gì, và quan sát cách họ sử dụng.
.
Hãy hỏi họ đang trả tiền cho cái gì.
.
Hãy hỏi họ có thực sự buồn nếu công ty của bạn biến mất không.
.
Hãy hỏi điều gì sẽ khiến họ giới thiệu sản phẩm cho bạn bè.
.
Và hỏi họ đã giới thiệu nó cho ai chưa.
.
Bạn nên làm cho vòng phản hồi này càng chặt chẽ càng tốt.
10% , , .
Nếu sản phẩm của bạn tốt hơn 10% mỗi tuần, điều đó sẽ cộng dồn cực kỳ nhanh.
,
Một trong những lợi thế lớn của việc khởi nghiệp,
.
của các startup phần mềm, chính là bạn có thể rút ngắn vòng phản hồi đến mức nào.
,
Một vòng có thể hoàn thành chỉ trong vài giờ, và những
.
công ty tốt nhất thường có vòng phản hồi chặt chẽ nhất.
.
Bạn nên cố gắng duy trì điều này trong suốt vòng đời của công ty.
.
Nhưng điều này thực sự quan trọng trong những ngày đầu.
.
Tin tốt là tất cả những điều này đều có thể thực hiện được.
, , .
Việc này khó, cần rất nhiều nỗ lực, nhưng không có phép màu nào cả.
Kế hoạch ít nhất cũng đơn giản và
.
cuối cùng bạn sẽ đi đến một sản phẩm tuyệt vời.
.
Những người sáng lập giỏi không đặt bất kỳ ai ở giữa họ và người dùng.
Những người sáng lập của các công ty này tự mình làm những việc như bán hàng và
.
hỗ trợ khách hàng trong những ngày đầu.
.
Điều quan trọng là phải đưa vòng lặp này vào văn hóa công ty.
,
Thực tế, vấn đề cụ thể mà chúng tôi luôn thấy ở các startup của Stanford là
vì một lý do nào đó, các sinh viên cố gắng
.
thuê ngay nhân viên bán hàng và hỗ trợ khách hàng.
.
Nhưng bạn phải tự mình làm việc này.
.
Đó là con đường duy nhất.
.
Bạn thực sự cần dùng các chỉ số để giữ cho bản thân trung thực trong việc này.
Điều này thực sự đúng rằng công ty sẽ
.
xây dựng bất cứ thứ gì mà CEO quyết định đo lường.
, .
Nếu bạn đang xây dựng một dịch vụ internet, hãy bỏ qua những thứ như tổng số lượt đăng ký.
.
Đừng nói về chúng.
.
Đừng để bất kỳ ai trong công ty nói về chúng.
, ,
Và hãy xem xét tăng trưởng về số người dùng hoạt động, mức độ hoạt động,
, , .
tỷ lệ giữ chân theo nhóm, doanh thu, điểm NPS.
.
Đó là những thứ thực sự quan trọng.
.
Và sau đó hãy thẳng thắn đến phũ phàng nếu chúng không đi đúng hướng.
.
Startup sống nhờ tăng trưởng.
.
Đó là chỉ số cho thấy một sản phẩm tuyệt vời.
.
Vậy là gần như kết thúc phần tổng quan về xây dựng một sản phẩm tuyệt vời.
, ,
Tôi muốn nhấn mạnh lần nữa rằng nếu bạn không làm đúng điều này,
.
thì không có điều gì khác chúng ta nói trong lớp sẽ có ý nghĩa.
Về cơ bản, bạn có thể bỏ qua mọi thứ khác mà chúng ta
.
đã nói đến cho tới khi điều này vận hành tốt.
,
Về mặt tích cực,
.
đây là một trong những phần thú vị nhất khi xây dựng startup.
,
Vậy nên tôi sẽ tạm dừng ở đây,
tôi sẽ tiếp tục phần còn lại vào thứ Năm và
.
giờ chúng ta sẽ có Dustin nói về lý do vì sao bạn nên khởi nghiệp.
.
Cảm ơn Dustin đã đến.
.
Được thôi.
.
Nhưng vâng. Sam đã nhờ tôi
.
nói về lý do vì sao bạn nên khởi nghiệp.
.
Có rất nhiều lý do bạn có thể có.
Và có nhiều lý do phổ biến mà
,
người có cái mà tôi nghe suốt cho, cho
.
tại sao bạn có thể muốn khởi nghiệp.
, , .
Điều quan trọng là phải biết, kiểu như, lý do của bạn là gì.
, .
Vì một số lý do chỉ có ý nghĩa trong những bối cảnh nhất định.
.
Một số lý do thực ra sẽ khiến bạn đi lạc hướng.
Bạn có thể đã bị hiểu lầm bởi cách Hollywood hoặc
.
giới báo chí thích lãng mạn hóa tinh thần khởi nghiệp.
,
Vì vậy tôi muốn thử làm sáng tỏ, bạn biết đấy,
,
một số ngụy biện tiềm ẩn đó, để
, .
các bạn có thể đưa ra quyết định một cách rõ ràng.
,
Và sau đó tôi sẽ nói về
.
lý do mà tôi thích nhất để thực sự khởi nghiệp.
Nó rất liên quan đến nhiều điều Sam vừa nói
nhưng thật bất ngờ, tôi không nghĩ đó là
lý do phổ biến nhất; thường người ta có một trong những lý do khác
, ,
hoặc chỉ muốn khởi nghiệp, bạn biết đấy,
.
thành lập công ty chỉ vì muốn thành lập công ty.
, .
Vậy bốn lý do phổ biến, liệt kê ra là: nó hào nhoáng.
, , .
Bạn biết đấy, bạn sẽ được làm sếp.
, .
Bạn sẽ có sự linh hoạt, đặc biệt là về lịch trình.
, , .
Và bạn sẽ có cơ hội tạo ra, bạn biết đấy, tác động lớn hơn.
,
Và kiếm được nhiều tiền hơn những gì bạn
.
có thể kiếm nếu gia nhập một công ty ở giai đoạn sau.
, , , , ,
Vậy, được rồi, à, bạn biết đấy, các bạn,
.
có lẽ các bạn khá quen thuộc với khái niệm này.
,
Khi tôi viết bài đăng trên Medium,
,
mà nhiều bạn đã đọc cách đây một năm, tôi cảm thấy
, .
câu chuyện trên báo chí có phần thiên lệch hơn một chút.
, .
Bạn biết đấy, tinh thần khởi nghiệp đã bị lãng mạn hóa khá nhiều.
, , ,
Bạn biết đấy, bộ phim The Social Network,
, ,
ra mắt, có nhiều mặt tiêu cực của
, , .
việc trở thành một doanh nhân khởi nghiệp là như thế nào.
, .
Nhưng chủ yếu nó vẽ nên bức tranh rằng,
có rất nhiều tiệc tùng và bạn chỉ
kiểu nhảy từ ý tưởng xuất sắc này sang ý tưởng xuất sắc khác
, , ,
xuất sắc khác, và thực sự khiến nó, bạn biết đấy,
, .
trông như một điều thực sự rất ngầu để theo đuổi.
, , .
Và tôi nghĩ thực tế thì, bạn biết đấy, không hào nhoáng đến thế.
,
Có một mặt xấu xí của việc trở thành
,
một doanh nhân khởi nghiệp, và quan trọng hơn là
,
thứ bạn thực sự dành thời gian cho
.
chỉ là rất nhiều công việc vất vả.
, ,
Sam đã đề cập điều này, nhưng về cơ bản bạn chỉ ngồi tại bàn làm việc, cắm cúi
, , , , .
tập trung trả lời khách hàng, hỗ trợ khách hàng, email, bán hàng, tìm cách giải các bài toán kỹ thuật khó.
,
Vì vậy, điều thực sự quan trọng là bạn nên,
, .
bước vào với đôi mắt mở to, nhìn rõ mọi thứ.
, .
Và rồi nó cũng thực sự khá căng thẳng.
.
Gần đây đây là một chủ đề được báo chí quan tâm nhiều.
,
The Economist thực ra vừa đăng một bài báo chỉ tuần trước có tên kiểu như entrepreneurs anonymous, và
có hình ảnh một nhà sáng lập kiểu như đang trốn dưới
.
bàn làm việc của mình và nói về chứng trầm cảm ở nhà sáng lập.
, , , .
Điều này thực sự rất có thật, nói thẳng ra thì là vậy đó.
, , .
Nếu bạn bắt đầu thành lập công ty, điều này sẽ cực kỳ khó khăn.
?
Tại sao nó lại căng thẳng đến vậy?
, .
Có vài lý do.
.
Thứ nhất là bạn phải gánh rất nhiều trách nhiệm.
.
Người làm bất kỳ nghề nghiệp nào cũng đều có nỗi sợ thất bại.
.
Đó gần như là một phần chi phối trong tâm lý con người.
Nhưng khi bạn là doanh nhân, nỗi sợ thất bại của bạn
không chỉ dành cho bản thân
, .
mà còn dành cho tất cả những người đã quyết định đi theo bạn, nên điều đó thực sự căng thẳng.
.
Trong một số trường hợp, những người này phụ thuộc vào bạn để có sinh kế.
, ,
Ngay cả khi điều đó không đúng, họ vẫn quyết định dành
, .
những năm tháng tốt đẹp nhất của cuộc đời mình để đi theo bạn.
.
Vì vậy, bạn phải chịu trách nhiệm về chi phí cơ hội từ thời gian của họ.
.
Nên đây là một vấn đề rất lớn.
.
Và bạn luôn trong tình trạng sẵn sàng nhận việc.
3
Nếu có chuyện phát sinh, có thể không phải lúc nào cũng vào
, .
3 giờ sáng, nhưng với một số startup thì đúng là như vậy.
, .
Nhưng nếu có việc quan trọng phát sinh, bạn sẽ phải xử lý nó.
.
Đại khái là vậy, không còn gì để bàn thêm.
.
Dù bạn đang đi nghỉ cũng không ngoại lệ.
.
Dù là cuối tuần cũng vậy.
Bạn gần như lúc nào cũng phải tỉnh táo, nắm bắt tình hình và
, , ,
luôn ở trạng thái tinh thần
.
sẵn sàng để đối phó với những việc đó.
,
Và một ví dụ khá đặc biệt về điều đó là,
.
là hoặc về loại căng thẳng này là gây quỹ.
.
Vậy đây là một cảnh trong The Social Network.
.
Đây là cảnh chúng tôi vừa tiệc tùng vừa làm việc cùng lúc.
.
Và có người đang xịt champagne khắp nơi.
,
Bạn biết đấy, The Social Network dành rất nhiều
.
thời gian để khắc họa những cảnh này.
.
Mark không có mặt trong cảnh này.
Điều khác mà họ dành toàn bộ thời gian là
, .
khắc họa anh ấy như một kẻ đáng ghét cực kỳ.
?
Cái máy tính này à?
. .
Vâng. Ồ.
. .
Được rồi. Vậy thì.
, , .
Đây là một, một cảnh thực tế từ ừm, Xem nhé.
.
Tôi sẽ di chuyển cái này một chút.
, .
Ôi, không.
, .
Cái này, cái này sẽ ổn thôi.
. .
Cái này sẽ ổn. Được rồi.
?
Cả trên PDF nữa à?
.
Ừ, được rồi.
, . .
Được rồi, tuyệt. Đây là một cảnh thực tế từ Palo Alto.
, , .
Dành nhiều thời gian ở bàn làm việc, chỉ cúi đầu và tập trung.
,
Mark thỉnh thoảng vẫn là một kẻ đáng ghét, nhưng
, .
theo kiểu vui vẻ, đáng yêu hơn, chứ không phải kiểu người tình bị ruồng bỏ mang tính phản xã hội.
, ,
Vậy đây là cảnh anh ấy kiểu như đang ra hiệu cho ý định của mình để,
, .
bạn biết đấy, cứ tập trung và tiếp tục làm việc.
.
Đừng giao du xã hội.
Vậy thì còn có cảnh này nữa, kiểu như
.
thể hiện khoảnh khắc nhìn ra vấn đề thiên tài.
.
Nó giống hệt như trong phim A Beautiful Mind.
.
Họ thực sự đã đạo cảnh đó.
Họ thích miêu tả như thể bạn cứ nhảy từ khoảnh khắc này
, ,
sang khoảnh khắc khác, còn ở giữa thì toàn tiệc tùng,
.
nhưng thực ra chúng tôi lúc nào cũng ngồi ở cái bàn đó.
Thú vị là nếu bạn so sánh cái này với
, ,
bức ảnh kia, Mark ở đúng cùng một vị trí, nhưng
.
anh ấy mặc quần áo khác.
.
Chắc chắn đây là một ngày khác.
.
Thật tuyệt.
, .
Vậy đó, đó là điều thực sự diễn ra khi ở ngoài đời.
.
Và tôi vừa che gạch đầu dòng này ở phía trên.
.
Đây là bài báo The Economist mà tôi vừa nhắc đến lúc nãy.
, , , , , .
Vì vậy, một dạng căng thẳng khác chỉ đơn giản là sự chú ý không mong muốn từ truyền thông.
.
Vậy nên một phần sự hào nhoáng là đôi khi bạn nhận được sự chú ý tích cực từ truyền thông.
, ,
Thật tuyệt khi được
, , .
lên bìa tạp chí Time và trở thành Nhân vật của năm.
Có lẽ sẽ kém dễ chịu hơn khi xuất hiện trên bìa tạp chí
, , .
People với một trong những bức ảnh cưới của bạn.
.
Còn tùy vào bạn là ai.
.
Có người sẽ thích điều đó.
.
Tôi thực sự rất ghét điều đó.
, ,
Nhưng khi Valleywag, kiểu như, bạn biết đấy,
, , .
phân tích bài nói của bạn và xé bạn ra từng mảnh, kiểu như, chắc chắn bạn không muốn điều đó.
.
Không ai muốn điều đó cả.
,
Và rồi, có một điều tôi hầu như không bao giờ nghe mọi người nói tới
, .
là, bạn chỉ là một người cam kết hơn nhiều.
.
Vậy nên nếu bạn là nhân viên của một startup.
, , ,
và, bạn biết đấy, mọi thứ đều căng thẳng,
, , .
không suôn sẻ, bạn không vui, bạn có thể cứ thế rời đi.
, .
Với người sáng lập, bạn có thể rời đi nhưng điều đó, điều đó rất không hay ho.
.
Về cơ bản, đó là một vết nhơ đối với phần còn lại của sự nghiệp bạn.
,
Và vì vậy bạn thực sự phải cam kết, bạn biết đấy, trong
mười năm nếu mọi thứ suôn sẻ, có lẽ còn hơn
.
năm năm nếu mọi thứ không suôn sẻ.
Vì vậy ba năm để nhận ra rằng mọi thứ không suôn sẻ và
, , ,
sau đó nếu bạn tìm được, kiểu như, một kết cục tốt đẹp cho công ty,
.
thêm hai năm nữa ở công ty mua lại.
, , ,
Và nếu bạn rời đi trước đó, một lần nữa, điều đó không chỉ gây hại cho bản thân bạn về tài chính,
.
mà còn gây hại cho tất cả nhân viên của bạn.
, ,
Vì vậy về cơ bản bạn không, ừm, vì vậy nếu bạn may mắn, và
,
bạn có một ý tưởng startup tệ, bạn thất bại nhanh chóng, ừm, nhưng
, .
phần lớn thời gian, không phải như vậy.
, , .
Được rồi, chúng ta tiếp tục nhé, ừm, vậy thì.
,
Và tôi nên nói rằng,
,
tôi đã trải qua rất nhiều căng thẳng này trong chính cuộc đời mình,
.
đặc biệt là trong những năm đầu của Facebook.
, .
Bạn biết đấy, tôi đã trở nên rất không khỏe mạnh.
.
Tôi không tập thể dục.
.
Tôi bị lo âu rất nhiều.
, , , , ,
Thực ra, tôi bị trẹo lưng gần như cứ sáu tháng một lần,
, 21, 22.
khi tôi khoảng 21, 22 tuổi.
, , .
Điều đó khá là điên rồ.
, .
Vì vậy, nếu bạn thực sự khởi nghiệp,
, ,
hãy lưu ý rằng bạn sẽ phải đối mặt với điều này và
.
bạn thực sự phải kiểm soát nó.
, , .
Thực ra, đây là một trong những trách nhiệm cốt lõi của bạn.
, ,
Ben Horowitz thường nói rằng quy tắc số một của
.
một CEO là kiểm soát tâm lý của chính mình.
, .
Điều này hoàn toàn đúng, hãy chắc chắn bạn làm điều đó.
,
vậy, một lý do khác khiến mọi người, đặc biệt là nếu
.
họ đã từng làm việc ở một công ty khác.
, ,
Bạn thường hình thành suy nghĩ kiểu như, được rồi,
, ,
những người điều hành công ty này thật ngốc, họ đưa ra toàn những quyết định ngu ngốc,
, .
họ dành thời gian theo những cách ngu ngốc như vậy.
.
Tôi sẽ khởi nghiệp và tôi sẽ làm tốt hơn.
, .
Tôi sẽ đặt ra tất cả các quy tắc.
.
Đó là một ý tưởng khá hấp dẫn.
.
Nghe rất hợp lý.
.
Nếu bạn đã đọc các bài viết trên Medium của tôi, bạn sẽ biết điều gì sắp đến.
.
Tôi sẽ cho các bạn một chút thời gian để đọc trích dẫn này.
. , .
Hay đấy. Điều này thực sự khiến tôi đồng cảm.
,
Và một điều tôi muốn chỉ ra là, thực tế của
, .
những quyết định này khá là phức tạp, nhiều sắc thái.
.
Những người bạn từng nghĩ là ngốc thì có lẽ họ không hề ngốc.
.
Có lẽ họ chỉ đơn giản là đang đứng trước một quyết định rất khó khăn.
.
Và có nhiều người đang kéo họ theo nhiều hướng khác nhau.
.
Vì vậy, điều phổ biến nhất mà tôi phải dành thời gian cho
, .
và tập trung sức lực vào khi làm CEO là kiểu như.
, .
Những vấn đề mà người khác mang đến cho tôi.
, .
Những ưu tiên khác mà mọi người tạo ra.
.
Và chúng thường ở dạng xung đột.
.
Mọi người muốn đi theo những hướng khác nhau.
.
Hoặc khách hàng muốn những thứ khác nhau.
.
Và tôi có thể có ý kiến riêng về việc đó.
,
Nhưng thực ra trò chơi mà tôi
?
đang chơi là kiểu: tôi làm ai thất vọng ít nhất?
, .
Và chỉ đơn giản là cố gắng điều hướng tất cả những tình huống khó khăn này.
Và ngay cả hằng ngày, tôi có thể bước vào
, ,
vào thứ Hai với rất nhiều, bạn biết đấy,
những kế hoạch lớn về cách tôi sẽ cải thiện
,
công ty và những việc tôi sẽ dành thời gian làm, nhưng
rồi nếu một nhân viên quan trọng dọa nghỉ việc
, .
thì đó chính là thứ tôi phải dành thời gian cho.
.
Đó là ưu tiên số một của tôi.
.
Vì vậy, một phần của việc làm sếp là bạn có sự linh hoạt.
.
Bạn có quyền kiểm soát lịch trình của chính mình.
.
Đây là một ý tưởng thực sự hấp dẫn.
.
Vậy thực tế là thế này.
.
Và câu trích dẫn của Phil Libin của họ.
, , .
Vì vậy điều này thực sự gây được tiếng vang với tôi.
, , .
Và một trong những lý do là, một lần nữa, bạn luôn phải sẵn sàng.
Vì vậy có thể bạn không định làm việc suốt tất cả các phần của
.
ngày, nhưng bạn có thể không được quyết định phần nào.
, .
Bạn là hình mẫu, điều này cực kỳ quan trọng.
,
Vậy nếu bạn là nhân viên của một công ty, bạn có thể có
, ,
những tuần tốt, cũng có thể có những tuần tệ,
, ,
có những tuần bạn năng lượng thấp, có lẽ bạn
,
muốn nghỉ thêm vài ngày, điều đó thực sự
,
tệ nếu bạn là doanh nhân, vì đội ngũ của bạn
.
sẽ thực sự nhận ra những gì bạn đóng góp.
, .
Vì vậy nếu bạn lơi tay ga, họ cũng sẽ như vậy.
.
Và dù sao thì bạn vẫn luôn làm việc.
, ,
Vậy nên, nếu bạn thực sự đam mê một ý tưởng,
, .
nó sẽ cuốn bạn tiếp tục làm việc với nó.
, ,
Nếu bạn làm việc với những nhà đầu tư tuyệt vời, những đối tác tuyệt vời,
,
họ sẽ muốn làm việc thực sự chăm chỉ,
,
họ sẽ muốn bạn làm việc thực sự chăm chỉ, và
, .
một lần nữa, bạn cũng sẽ muốn làm việc thật chăm chỉ.
Vì vậy một số công ty thích kể câu chuyện rằng bạn
, , ,
có thể vừa có bánh vừa được ăn, bạn có thể có, kiểu như,
, , ,
tuần làm việc bốn ngày, có lẽ nếu bạn là, nếu bạn là,
12- .
Tim Ferriss có lẽ bạn có thể làm việc 12 giờ mỗi tuần.
.
Đó là một ý tưởng rất hấp dẫn và nó thực sự hiệu quả trong một trường hợp cụ thể.
Đó là khi bạn muốn, kiểu như, thực sự có một
.
doanh nghiệp nhỏ hoặc nhắm đến một thị trường ngách.
.
Lúc đó bạn là một doanh nhân kinh doanh nhỏ.
.
Điều đó hoàn toàn hợp lý.
Nhưng ngay khi bạn vượt qua khoảng hai hoặc
, ,
ba người, uh, bạn thực sự cần nâng cao cường độ và,
.
cam kết làm việc toàn thời gian.
.
được đấy.
, ,
Vậy, đây là vấn đề lớn, đây là điều tôi
nghe nhiều nhất, đặc biệt là từ các ứng viên nộp đơn vào
, , ,
Asana, họ nói với tôi, bạn biết đấy, tôi,
,
tôi thực sự muốn làm việc cho, cho
, .
một công ty nhỏ hơn nhiều, hoặc tự khởi nghiệp vì.
,
Khi đó tôi sẽ có phần bánh to hơn nhiều,
tôi sẽ có ảnh hưởng lớn hơn nhiều đến kết quả hoạt động của công ty đó và
.
tôi sẽ có nhiều cổ phần hơn nên cũng sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.
.
Vậy hãy xem xét khi nào điều này có thể đúng.
Tôi sẽ giải thích các bảng này, chúng hơi phức tạp một chút nhưng
, .
hãy tập trung vào bên trái trước, nên đây chỉ là phần giải thích.
.
Dropbox và Facebook.
.
Đây là định giá hiện tại của họ.
Và đây là số tiền bạn có thể
100 .
hãy coi mình là nhân viên số 100 khi gia nhập những công ty này.
, , , ,
Đặc biệt nếu bạn là một kỹ sư có kinh nghiệm tương đối, ví dụ như
, .
bạn có năm năm kinh nghiệm trong ngành.
10 .
Bạn khá có khả năng nhận được đề nghị với khoảng 10 basis points.
,
Vì vậy, nếu bạn gia nhập Dropbox vài năm trước,
.
thì phần lợi nhuận tiềm năng bạn đã chốt được.
, .
Khoảng mười triệu, và còn rất nhiều tăng trưởng nữa từ mức đó.
,
Nếu bạn rời công ty, nếu bạn gia nhập Facebook vài năm sau khi nó
$200 .
ra đời, bạn đã kiếm được 200 triệu đô la.
.
Đây là một con số khổng lồ.
.
Và nếu bạn.
1,000.
Ngay cả khi bạn gia nhập Facebook với vai trò nhân viên số 1.000.
2009 $20 .
Tức là bạn gia nhập vào khoảng năm 2009 thì vẫn kiếm được 20 triệu đô la.
.
Đó là một con số khổng lồ.
Và đó là cách bạn nên đối chiếu khi bạn
.
nghĩ về việc mình có thể kiếm được bao nhiêu khi làm doanh nhân.
,
Vậy, chuyển sang bảng bên phải,
.
đây là hai công ty giả định mà bạn có thể khởi nghiệp.
, .
Vậy là Uber dành cho dịch vụ trông thú cưng, một ý tưởng khá hay.
, ,
Nếu bạn thực sự phù hợp với việc này,
, , $100 .
bạn có thể có cơ hội rất tốt để xây dựng một công ty trị giá 100 triệu đô la.
10%.
Và khi đó, phần sở hữu của bạn trong công ty ấy khá có khả năng vào khoảng 10%.
.
Con số này chắc chắn có biến động.
, .
Có người sáng lập sở hữu nhiều hơn thế, có người lại ít hơn nhiều.
, ,
Nhưng sau nhiều vòng pha loãng cổ phần, nhiều lần tạo quỹ cổ phiếu quyền chọn,
.
bạn rất có khả năng sẽ rơi vào khoảng đây.
,
Nếu bạn có nhiều hơn mức này,
.
tôi khuyên bạn đọc bài viết của Sam về kiểu như tỷ lệ chia cổ phần giữa người sáng lập và nhân viên.
.
Có lẽ bạn nên chia ra nhiều hơn.
,
Và rồi, nói cho cùng, nếu bạn cực kỳ
$100 ,
tự tin về việc xây dựng doanh nghiệp trị giá 100 triệu đô la này,
đây là một yêu cầu lớn, không cần nói cũng biết rằng
bạn nên có sự tự tin nhiều hơn hẳn Facebook vào
2009 2014
năm 2009 hoặc Dropbox vào năm 2014, và
, .
bạn có thể có, đối với một startup thậm chí còn chưa tồn tại.
.
Vậy thì điều này đáng để lắng nghe.
$100
Vì vậy, nếu bạn có một ý tưởng trị giá 100 triệu đô la và
, .
bạn khá tự tin có thể thực hiện nó, tôi sẽ cân nhắc điều đó.
Nếu bạn nghĩ mình là doanh nhân phù hợp để xây dựng
, , .
Uber, Uber cho du hành vũ trụ, đó thực sự là một ý tưởng rất lớn.
$2 .
Một ý tưởng trị giá 2 tỷ đô la.
.
Thực ra bạn sẽ có được một lợi nhuận khá tốt từ điều đó.
.
Bạn chắc chắn nên làm điều đó.
.
Đây cũng chỉ là giá trị sau bốn năm.
.
Và ý tưởng này có lẽ còn đi xa được.
.
Vì vậy, chắc chắn hãy theo đuổi nó.
, ,
Nếu, nếu bạn đang nghĩ đến việc xây dựng điều đó,
.
có lẽ bạn thậm chí không nên đang ở trong lớp học này.
, .
Bạn nên đi và, đi xây dựng công ty đó.
, , ,
Vậy tại sao đây là, phần thưởng tài chính và, và tác động, tôi
thực sự nghĩ rằng phần thưởng tài chính có mối liên hệ rất mạnh
.
với tác động bạn tạo ra lên thế giới.
Nếu bạn không tin điều đó, hãy cùng bàn qua một vài ví dụ cụ thể và
.
hoàn toàn không nghĩ về cổ phần.
,
Vậy tại sao việc gia nhập một công ty ở giai đoạn muộn lại
?
có thể mang lại cho bạn rất nhiều tác động?
.
Bạn có được hệ số nhân này. Họ đã có một lượng người dùng khổng lồ sẵn có.
, .
Nếu là Facebook, con số là một tỷ người dùng.
.
Hoặc nếu là Google, cũng là một tỷ người dùng.
.
Họ có sẵn hạ tầng để bạn xây dựng thêm.
.
Điều này ngày càng đúng với cả những startup mới.
.
Chẳng hạn như AWS.
.
Giống như các nhà cung cấp dịch vụ độc lập tuyệt vời.
, , .
Nhưng bạn thường được hưởng một số công nghệ độc quyền, và mọi thứ đều được bảo trì sẵn cho bạn.
,
Đó là một điểm khởi đầu khá tuyệt, và
bạn được làm việc cùng một đội ngũ, và họ sẽ giúp bạn
.
biến ý tưởng của bạn thành điều gì đó tuyệt vời.
,
Vậy, xin đưa ra vài ví dụ cụ thể. Bret Taylor gia nhập Google với vai trò nhân viên khoảng thứ
1,500.
khoảng số 1.500.
.
Và anh ấy đã phát minh ra Google Maps.
.
Đây là sản phẩm mà các bạn chắc hẳn dùng mỗi ngày.
.
Tôi đã dùng nó để đến đây.
.
Và nó được hàng trăm triệu người trên khắp thế giới sử dụng.
,
Anh ấy không cần phải thành lập công ty để làm điều đó,
.
và tình cờ cũng nhận được một phần thưởng tài chính lớn.
, .
Nhưng điều quan trọng là anh ấy đã tạo ra tác động cực kỳ lớn.
.
Đồng sáng lập của tôi, Justin Rosenstein.
, .
Anh ấy gia nhập Google, hơi muộn hơn Brad một chút, và làm quản lý sản phẩm ở đó.
Và chỉ như một dự án phụ, anh ấy
,
cuối cùng đã làm nguyên mẫu một tính năng chat, vốn từng là
,
một ứng dụng độc lập, được tích hợp vào Gmail,
.
giống như bạn thấy ở phía trên bên phải kia.
,
Và trước khi anh ấy làm điều đó, mọi người thậm chí không nghĩ rằng bạn
, ,
có thể làm chat qua AJAX, hay chat trên trình duyệt chút nào,
,
và anh ấy chỉ đơn giản là đã chứng minh điều đó, và
, .
cho đội của mình xem, và biến nó thành hiện thực.
, .
Một lần nữa, đây có lẽ là sản phẩm mà hầu hết các bạn dùng gần như mỗi ngày.
, , ,.
Và rồi, có lẽ còn ấn tượng hơn, ngay sau đó,
, 250 .
JR rời đi, anh ấy trở thành nhân viên thứ khoảng 250 của Facebook.
Và anh ấy dẫn dắt một dự án hackathon cùng với những người như Andrew Bosworth và
, .
Leah Pearlman, để tạo ra nút Like.
, .
Vì vậy, đây là một trong những yếu tố phổ biến nhất trên web.
.
Nó hoàn toàn thay đổi cách mọi người sử dụng nền tảng.
Và một lần nữa, anh ấy không cần thành lập công ty để làm điều đó, và
.
gần như chắc chắn sẽ thất bại nếu anh ấy thử làm vậy.
.
Bởi vì anh ấy thực sự cần kênh phân phối của Facebook để nó hoạt động.
, ,
Vì vậy, điều quan trọng là phải ghi nhớ bối cảnh về
,
loại công ty bạn đang muốn khởi nghiệp, và
.
nơi bạn thực sự có thể biến nó thành hiện thực.
?
Vậy lý do tốt nhất là gì?
,
Vậy, Sam đã nói qua về điều này một chút rồi, nhưng
, .
về cơ bản, bạn không thể không làm nó.
.
Bạn cực kỳ đam mê ý tưởng này.
.
Bạn là người phù hợp để làm điều đó.
.
Bạn phải biến nó thành hiện thực.
?
Vậy điều này được chia nhỏ thế nào?
.
Vì chúng ta sắp đến phần kết rồi.
?
Tôi còn bao nhiêu thời gian?
.
Tuyệt.
. .
Hay quá. Hoàn hảo.
, .
Vậy đây, đây là kiểu chơi chữ.
.
Bạn không thể không làm theo hai cách.
, ,
Cách thứ nhất là, bạn đam mê đến mức bạn chỉ nghĩ,
.
mình phải làm nó.
.
Dù sao bạn cũng sẽ làm nó.
.
Và điều này thực sự quan trọng.
Vì bạn sẽ cần niềm đam mê đó để vượt qua tất cả
.
những phần khó khăn của việc làm doanh nhân mà chúng ta đã nói đến trước đó.
.
Bạn cũng cần nó để tuyển dụng hiệu quả.
.
Ứng viên có thể cảm nhận được khi bạn thiếu đam mê.
.
Và có đủ doanh nhân ngoài kia có đam mê.
.
Đến mức họ có thể làm việc cho một trong số đó.
.
Vậy đây gần như là điều kiện tối thiểu để trở thành doanh nhân.
Tiềm thức của bạn cũng có thể nhận ra khi bạn
.
thiếu đam mê, và điều đó sẽ là một vấn đề lớn.
Và cách hiểu khác của điều này là thế giới
.
cần bạn làm điều đó.
.
Vì vậy, đây là một kiểu xác nhận rằng ý tưởng ấy quan trọng.
, .
Nó sẽ làm thế giới tốt đẹp hơn, nên thế giới cần nó.
, ,
Nếu điều đó không phải, à, nếu nó không phải thứ mà thế giới cần,
.
thì hãy đi làm điều mà thế giới cần.
. , .
Thời gian của bạn thực sự quý giá. Ừm, ngoài kia có rất nhiều ý tưởng hay.
.
Có thể đó không phải ý tưởng của chính bạn.
.
Có thể đó là một công ty đã tồn tại.
.
Nhưng dù sao bạn cũng nên làm việc cho điều gì đó thật sự tốt đẹp.
Và cách hiểu thứ hai là
.
thế giới cần chính bạn làm điều đó.
.
Thực ra bạn có một số lợi thế phù hợp với vấn đề này theo cách nào đó.
Nếu điều này không đúng, đó có thể là dấu hiệu cho thấy
.
thời gian của bạn nên được dùng vào việc khác.
,
Nhưng cũng nói thêm, trong trường hợp tốt nhất nếu điều này không đúng,
.
bạn sẽ vượt qua đội nhóm mà điều đó là đúng với họ.
.
Và cuối cùng thế giới chỉ nhận được một kết quả chưa tối ưu.
.
Nghe điều đó không mấy dễ chịu.
, ,
Vậy nên, quay lại kinh nghiệm của chính tôi ở Asana, bạn biết đấy, Justin và
.
tôi khi ấy khá miễn cưỡng trở thành doanh nhân.
, .
Chúng tôi, trước khi thành lập Asana, đang làm việc tại Facebook.
.
Chúng tôi đã và đang làm việc trên một vấn đề lớn.
Và về cơ bản, cả ngày chúng tôi làm các dự án thông thường của mình, rồi
buổi tối chúng tôi lại tiếp tục làm việc trên công cụ nội bộ này
.
trình quản lý công việc từng được dùng nội bộ trong công ty.
Và chỉ vì chúng tôi quá
đam mê ý tưởng ấy, một ý tưởng
, .
rõ ràng có giá trị đến mức chúng tôi không thể làm gì khác.
Và đến một lúc, chúng tôi phải đối mặt với
,
cuộc trò chuyện khó khăn: được rồi, vậy nếu
.
chúng ta không thực sự khởi nghiệp công ty này thì có nghĩa là gì.
,
Chúng tôi khá là, chúng tôi có thể
.
thấy được tác động mà nó đang tạo ra trên Facebook.
.
Chúng tôi khá tin rằng nó có thể thực sự có giá trị cho thế giới.
.
Chúng tôi cũng khá tin rằng không ai khác sẽ xây dựng nó.
Vấn đề này đã tồn tại từ rất lâu và
.
chúng tôi chỉ liên tục thấy những giải pháp mang tính cải tiến nhỏ cho nó.
,
Vì vậy, nếu chúng tôi không tung ra giải pháp mà mình cho là tốt nhất,
.
chúng tôi nghĩ sẽ có rất nhiều giá trị bị bỏ lỡ.
.
Và, ừ.
, .
Vì thế chúng tôi chỉ không thể, không thể ngừng làm việc với nó.
Và theo đúng nghĩa đen, ý tưởng ấy như tự đập ra khỏi
, .
lồng ngực chúng tôi, như thể tự ép mình ra thế giới.
Và tôi nghĩ đó chính là cảm giác bạn thực sự nên
.
tìm kiếm khi bắt đầu khởi nghiệp.
.
Đó là cách bạn biết mình có ý tưởng đúng.
.
Vậy thì tôi sẽ dừng ở đây.
, .
Tôi sẽ đưa một số sách gợi ý lên đây, nhưng sẽ không đọc chúng.
, .
Và có lẽ, đó là phần kết thúc buổi học.
, .
Ừ, cảm ơn bạn.
Có lẽ các bạn có thể ở lại
.
vài phút nếu các bạn có câu hỏi dành cho thầy ấy.
, .
Và, hẹn gặp lại các bạn vào thứ Năm.
.
Cảm ơn các bạn.
Welcome.
Chào mừng.
Can I turn this on?
Tôi bật cái này lên được không?
Maybe, all right.
Có lẽ là được, được rồi.
Can people hear in the back?
Người ngồi phía sau có nghe được không?
Can you guys hear me?
Các bạn có nghe thấy tôi không?
Is the mic on?
Micro bật chưa?
No, ah, maybe you can ask them to turn it on.
Chưa, à, có lẽ bạn có thể nhờ họ bật nó lên.
Maybe we can get a bigger, ah, there we go.
Có lẽ chúng ta có thể lấy cái lớn hơn, à, được rồi đấy.
All right.
Được rồi.
Maybe we can get a bigger auditorium, we'll see.
Có lẽ chúng ta có thể đổi sang một khán phòng lớn hơn, để xem sao.
So welcome to CS183B.
Vậy thì chào mừng các bạn đến với CS183B.
I'm Sam Altman.
Tôi là Sam Altman.
I'm the President of Y Combinator.
Tôi là Chủ tịch của Y Combinator.
Nine years ago, I was a Stanford student and
Chín năm trước, tôi là sinh viên Stanford và
then I dropped out to start a company.
sau đó tôi bỏ học để khởi nghiệp.
And then I've been an investor for the last few.
Và sau đó tôi đã làm nhà đầu tư trong vài năm gần đây.
So, at YC, we've been teaching people how to start startups for nine years.
Vậy, tại YC, chúng tôi đã dạy mọi người cách khởi nghiệp suốt chín năm qua.
Most of it's very hands on and specific to the startups.
Phần lớn nội dung mang tính thực hành cao và gắn với từng startup cụ thể.
But, 30% of it is pretty generally applicable.
Nhưng khoảng 30% trong số đó có thể áp dụng khá rộng rãi.
And so, we think that we can teach that 30% in this class.
Vì vậy, chúng tôi nghĩ có thể dạy 30% đó trong lớp học này.
And even though that's only 30% of the way
Và mặc dù đó chỉ là 30% toàn bộ nội dung
there hopefully it'll still be really helpful.
thì hy vọng nó vẫn sẽ thực sự hữu ích.
We've taught a lot of this at YC already, but
Chúng tôi đã dạy phần lớn nội dung này tại YC rồi, nhưng
it's all been off the record.
tất cả đều là không công khai.
And this is the first time that a lot of what we
Và đây là lần đầu tiên rất nhiều điều mà chúng tôi
teach in YC is gonna be on the record.
Các buổi giảng ở YC sẽ được ghi hình công khai.
So we've invited some of our best speakers to come and
Vì vậy, chúng tôi đã mời một số diễn giả giỏi nhất của mình đến
give the same talks they give at YC.
trình bày đúng những bài nói mà họ đã trình bày tại YC.
We've now funded 720 companies.
Đến nay chúng tôi đã đầu tư vào 720 công ty.
And so, we're pretty sure that a lot of this advice is pretty good.
Vì vậy, chúng tôi khá chắc rằng phần lớn lời khuyên này thực sự hữu ích.
We can't fund every startup yet, but we can
Chúng tôi chưa thể đầu tư cho mọi startup, nhưng chúng tôi có thể
hopefully make this advice very generally available.
hy vọng đưa những lời khuyên này đến với đông đảo mọi người.
Guest speakers are gonna teach 17 of the 20 classes.
Các diễn giả khách mời sẽ giảng 17 trong số 20 buổi học.
I'm only teaching three.
Tôi chỉ giảng ba buổi.
Counting YC itself, every guest speaker has been involved in the creation of
Tính cả chính YC, mọi diễn giả khách mời đều từng tham gia tạo ra
a billion plus dollar company.
một công ty trị giá hơn một tỷ đô la.
So the advice shouldn't be that theoretical.
Vì vậy, lời khuyên sẽ không quá lý thuyết.
It's all been, it's all from people who have done it.
Tất cả đều đến từ những người đã thực sự làm điều đó.
All of the advice in this class is geared towards people starting a business
Mọi lời khuyên trong lớp này đều hướng tới những người khởi nghiệp
where the goal was hyper-growth.
với mục tiêu tăng trưởng cực nhanh.
And eventually building a very large company.
Và cuối cùng xây dựng một công ty rất lớn.
Much of it doesn't apply in other cases and
Phần lớn nội dung không áp dụng cho các trường hợp khác, và
I wanna warn people up front.
tôi muốn cảnh báo trước để mọi người biết.
That if you try and
Nếu bạn cố gắng
do these things in a lot of big companies or
làm những điều này ở nhiều công ty lớn hoặc
non startups, it won't work.
ở các doanh nghiệp không phải startup, thì sẽ không hiệu quả.
It should still be interesting.
Dù vậy, nội dung vẫn sẽ thú vị.
I, I really do think that startups are the way of
Tôi thực sự cho rằng startup là hướng đi của
the future and it's worth trying to understand them.
tương lai, và đáng để chúng ta cố gắng hiểu chúng.
But startups are very different than normal companies.
Nhưng startup rất khác với các công ty thông thường.
So over the course of today and
Vậy trong suốt hôm nay và
Thursday, I'm gonna try to give an overview of the four
thứ Năm, tôi sẽ cố gắng đưa ra cái nhìn tổng quan về bốn
areas that you need to excel at in order to
lĩnh vực mà bạn cần xuất sắc để
maximize your chances of success at a startup.
tối đa hóa cơ hội thành công khi khởi nghiệp.
And then throughout the course, the guest speakers
Và sau đó trong suốt khóa học, các diễn giả khách mời
are gonna drill into all of these in more detail.
sẽ đi sâu hơn vào từng lĩnh vực này.
So the four areas, you need a great idea,
Vậy bốn lĩnh vực đó là: bạn cần một ý tưởng tuyệt vời,
a great product, a great team and great execution.
một sản phẩm tuyệt vời, một đội ngũ tuyệt vời và khả năng thực thi tuyệt vời.
These overlap somewhat, but I'm gonna have to talk about
Chúng có phần chồng chéo lên nhau, nhưng tôi buộc phải nói về
them somewhat individually to make it make sense.
từng cái một để dễ hiểu.
You may still fail.
Bạn vẫn có thể thất bại.
The outcome is something like idea times product times execution times team times luck,
Kết quả giống như ý tưởng nhân sản phẩm nhân khả năng thực thi nhân đội ngũ nhân với may mắn,
where luck is the random number between 0 and 10,000.
trong đó may mắn là một số ngẫu nhiên từ 0 đến 10.000.
Literally that much.
Nghĩa đen là đến mức đó.
But if you do really well in the four areas you can
Nhưng nếu bạn làm thật tốt ở bốn lĩnh vực
control, you have a good chance of at least some amount of success.
mà bạn có thể kiểm soát, bạn sẽ có cơ hội tốt đạt được ít nhất một mức thành công nhất định.
One of the exciting things about startups, is
Một điều thú vị ở các startup là
that they are surprisingly even playing field.
chúng tạo ra một sân chơi công bằng đến bất ngờ.
Young and inexperienced, you can do this.
Dù trẻ và còn ít kinh nghiệm, bạn vẫn làm được.
Old and very experienced, you can do this too.
Dù đã lớn tuổi và rất giàu kinh nghiệm, bạn cũng làm được.
And one of the things that I particularly like about
Và một điều tôi đặc biệt thích ở
startups is that some of the things that are bad in
các startup là một số điều vốn bị coi là xấu trong
other work situations, like being poor and unknown are
các môi trường làm việc khác, như nghèo và không được biết đến,
actually huge assets when it comes to starting a startup.
thực ra lại là lợi thế rất lớn khi bắt đầu khởi nghiệp.
Before we jump in on the how.
Trước khi chúng ta đi vào phần cách làm.
I want to talk about why you should start a startup.
Tôi muốn nói về lý do vì sao bạn nên khởi nghiệp.
I'm somewhat hesitant to be doing this class at all,
Thật ra tôi khá do dự khi phải dạy buổi này,
because you should never start a startup just for the sake of doing so.
vì bạn không bao giờ nên khởi nghiệp chỉ vì muốn làm vậy.
There are much easier ways to get rich and
Có nhiều cách dễ dàng hơn để làm giàu nhiều
everyone who starts a startup always says,
và ai khởi nghiệp cũng luôn nói rằng,
always, that they couldn't have imagined how hard and
luôn luôn, rằng họ không thể hình dung nổi nó khó khăn và
painful it was going to be.
đau đớn đến mức nào.
You should only start a startup if you com,
Bạn chỉ nên khởi nghiệp nếu bạn cảm thấy
feel compelled by a particular problem.
bị thôi thúc bởi một vấn đề cụ thể.
And that you think starting a company is the best way to solve it.
Và bạn cho rằng thành lập công ty là cách tốt nhất để giải quyết nó.
The specific passion should come first and the startup second.
Niềm đam mê cụ thể phải đến trước, còn startup đến sau.
In fact, all of the big successes we have at YC followed this.
Thực tế, mọi thành công lớn mà chúng tôi có ở YC đều theo đúng nguyên tắc này.
So, for the second half of today's lecture,
Vì vậy, trong nửa sau của bài giảng hôm nay,
Dustin Moskovitz the co-founder of Facebook and Asana, is going to take over and
Dustin Moskovitz, đồng sáng lập Facebook và Asana, sẽ tiếp quản và
talk about why to start a startup.
nói về lý do nên khởi nghiệp.
We're so surprised by the amount of attention that this class got.
Chúng tôi rất bất ngờ trước mức độ quan tâm mà lớp học này nhận được.
That we wanna make sure we spend a lot of time on the why.
Vì vậy chúng tôi muốn chắc chắn dành nhiều thời gian cho phần lý do.
Okay. So the first of the four areas.
Được rồi. Vậy đây là khu vực đầu tiên trong bốn khu vực.
A great idea.
Một ý tưởng tuyệt vời.
It's become popular in recent years to say that the idea doesn't matter.
Những năm gần đây, người ta hay nói rằng ý tưởng không quan trọng.
In fact, it's almost uncool to spend a lot of time
Thực tế, gần như là không hợp thời khi dành nhiều thời gian
thinking about the idea for a startup.
suy nghĩ về ý tưởng cho một startup.
You're just supposed to start.
Bạn chỉ cần bắt đầu thôi.
Throw stuff at the walls.
Cứ thử đủ thứ.
See what sticks.
Xem cái gì hiệu quả.
And not even spend any time thinking about if
Và thậm chí không dành chút thời gian nào để suy nghĩ xem liệu
it'll be valuable if it works.
nó có giá trị hay không nếu nó thành công.
And pivots are supposed to be great.
Và việc xoay trục (pivot) được cho là rất tốt.
The more pivots, the better.
Càng pivot nhiều thì càng tốt.
So this isn't totally wrong.
Vì vậy điều này không hoàn toàn sai.
Things do evolve in ways that are difficult to predict.
Mọi thứ đúng là phát triển theo những cách khó dự đoán.
And there's a limit to how much you can figure out,
Và có một giới hạn về những gì bạn có thể tìm ra,
without actually getting a product in the hands of users.
nếu chưa thực sự đưa sản phẩm đến tay người dùng.
And great execution is at least ten times more important and
Và việc thực thi xuất sắc quan trọng hơn ít nhất gấp mười lần
a hundred times harder than a good idea.
và khó hơn gấp một trăm lần so với một ý tưởng hay.
But the pendulum has swung way out of whack here.
Nhưng quả lắc ở đây đã lệch quá xa khỏi trạng thái cân bằng.
A bad idea is still bad.
Một ý tưởng tồi vẫn là tồi.
In the pivot happy world that we're in today, it feels really sub optimal.
Trong thế giới ưa pivot như hiện nay, điều này thực sự là không tối ưu.
Great execution towards a terrible idea will get you nowhere.
Thực thi xuất sắc cho một ý tưởng tệ hại thì sẽ chẳng đi đến đâu.
There are exceptions, of course.
Tất nhiên vẫn có những ngoại lệ.
But most great companies start with a great idea, not a pivot.
Nhưng hầu hết các công ty lớn đều khởi đầu từ một ý tưởng tuyệt vời, chứ không phải từ một lần pivot.
If you look at successful pivots, they almost always
Nếu bạn nhìn vào những lần pivot thành công, chúng gần như luôn luôn
are a pivot into something the founders
là sự chuyển hướng sang một thứ mà những người sáng lập
themselves wanted, not a random made up idea.
tự mình mong muốn, chứ không phải một ý tưởng ngẫu nhiên được bịa ra.
Airbnb happened because Brian Chesky couldn't pay
Airbnb ra đời vì Brian Chesky không có tiền trả
his rent, but he did have some extra space.
tiền thuê nhà, nhưng anh ấy có một chút không gian dư ra.
In general, though, if you look at the track record of pivots,
Tuy nhiên, nhìn chung, nếu bạn xem xét thành tích của các lần pivot,
they don't become big companies.
chúng thường không trở thành những công ty lớn.
I myself used to believe ideas didn't matter that
Bản thân tôi từng tin rằng ý tưởng không quan trọng
much, but I'm very sure that's wrong now.
đến mức đó, nhưng giờ tôi rất chắc chắn rằng điều đó là sai.
The definition of the idea, as we talk about it, is very broad.
Định nghĩa về ý tưởng, theo cách chúng ta bàn về nó, rất rộng.
It includes the size and the growth of the market,
Nó bao gồm quy mô và tốc độ tăng trưởng của thị trường,
the growth strategy for the company, the defensibility strategy and so on.
chiến lược tăng trưởng của công ty, chiến lược phòng thủ và những điều tương tự.
When you're evaluating an idea, you need to think through all these things,
Khi bạn đánh giá một ý tưởng, bạn cần suy xét kỹ tất cả những điều này,
not just the product.
chứ không chỉ riêng sản phẩm.
If it works out, you're gonna be working on this for ten years.
Nếu mọi thứ thành công, bạn sẽ phải làm việc với nó trong mười năm.
So it's worth some real upfront time
Vì vậy, đáng để dành thời gian thực sự ngay từ đầu
to think we've a long term value in the defensibility of the business.
để suy nghĩ về giá trị dài hạn trong khả năng phòng thủ của doanh nghiệp.
Even though plans themselves are worthless, to exercise a planning is really valuable and
Dù bản thân các kế hoạch không có giá trị, nhưng việc thực hành lập kế hoạch thì thực sự rất có giá trị và
totally missing in most startups today.
hoàn toàn bị thiếu ở hầu hết các startup ngày nay.
Long term thinking is so where, anywhere, but especially in startups.
Tư duy dài hạn thì cần thiết ở bất cứ đâu, nhưng đặc biệt là trong các startup.
That it's a huge advantage if you do it.
Nếu bạn làm được điều đó, đó là một lợi thế rất lớn.
Remember that the idea will expand and become more ambitious as you go.
Hãy nhớ rằng ý tưởng sẽ mở rộng và trở nên tham vọng hơn khi bạn đi tiếp.
You certainly don't need to have everything figured out,
Tất nhiên bạn không cần phải nghĩ thông suốt mọi thứ,
in a path from here to world domination.
từ bây giờ cho đến việc thống trị thế giới.
But you really want a nice kernel to start with.
Nhưng bạn thực sự nên có một hạt nhân ý tưởng tốt để bắt đầu.
You want something that can develop in interesting ways.
Bạn cần thứ gì đó có thể phát triển theo những hướng thú vị.
As you're thinking through ideas, another thing that we see young founders get
Khi bạn đang suy nghĩ về các ý tưởng, một điều khác mà chúng tôi thấy các nhà sáng lập trẻ thường mắc sai lầm là
wrong all the time, is that someday you need to
luôn luôn sai, đó là một ngày nào đó bạn cần
build a business that's difficult to replicate.
xây dựng một doanh nghiệp khó bị sao chép.
This is an important part of a good idea.
Đây là một phần quan trọng của một ý tưởng tốt.
I wanna make this point again because it's so important.
Tôi muốn nhắc lại điểm này vì nó vô cùng quan trọng.
The idea should come first, and the startup should come second.
Ý tưởng phải đến trước, còn startup đến sau.
Wait to start a startup, until you come up
Hãy chờ để khởi nghiệp, cho đến khi bạn nghĩ ra
with an idea you feel compelled to explore.
một ý tưởng mà bạn cảm thấy thôi thúc phải khám phá.
This is also the way to chose between multiple ideas.
Đây cũng là cách để chọn giữa nhiều ý tưởng.
If you have several ideas that all seem pretty good,
Nếu bạn có vài ý tưởng đều có vẻ khá tốt,
work on the one that you think about most often when
hãy làm việc với ý tưởng mà bạn nghĩ đến thường xuyên nhất khi
you're not trying to think about work.
bạn không cố gắng nghĩ về công việc.
But we hear again and again from founders that they
Nhưng chúng tôi nghe đi nghe lại từ các nhà sáng lập rằng họ
wish they had waited to start a startup until they
ước gì đã chờ đợi để khởi nghiệp cho đến khi
came up with an idea that they really loved.
nghĩ ra một ý tưởng mà họ thực sự yêu thích.
Another way of looking at this is that the best
Nhìn theo một cách khác, những
companies are almost always mission oriented.
công ty tốt nhất hầu như luôn định hướng theo sứ mệnh.
It's difficult to get large groups of people to
Thật khó để khiến các nhóm người lớn
the extreme levels of focus and productivity that you
đạt đến mức độ tập trung và năng suất cực cao mà bạn
need for a startup to be successful,
cần để một startup thành công,
unless the company feels like an important mission.
trừ khi công ty mang lại cảm giác là một sứ mệnh quan trọng.
And it's usually really hard to get that without a great founding idea.
Và thường thì rất khó có được điều đó nếu không có một ý tưởng sáng lập tuyệt vời.
A related advantage of mission oriented
Một lợi thế liên quan của những
ideas is that you yourself will be dedicated to them.
ý tưởng định hướng sứ mệnh là bản thân bạn sẽ tận tâm với chúng.
It takes years and years, usually a decade to create a great startup.
Phải mất nhiều năm, thường là cả một thập kỷ, để tạo ra một startup tuyệt vời.
If you don't love and believe in what you're building,
Nếu bạn không yêu và tin vào những gì mình đang xây dựng,
you're likely to give up at some point along the way.
bạn có khả năng sẽ từ bỏ vào một lúc nào đó trên chặng đường.
There's no way I know of to get through the pain of a
Theo tôi biết, không có cách nào vượt qua nỗi đau của một
startup without belief that the mission really matters.
startup nếu không tin rằng sứ mệnh thực sự quan trọng.
A lot of founders, especially students,
Nhiều nhà sáng lập, đặc biệt là sinh viên,
believe that their startup's only gonna take two or
tin rằng startup của họ chỉ mất hai hoặc
three years and then after that they'll work on what they're really passionate about.
ba năm, và sau đó họ sẽ làm việc với điều mà họ thực sự đam mê.
That almost never works.
Cách đó hầu như không bao giờ hiệu quả.
Good startups usually take ten years.
Những startup tốt thường mất khoảng mười năm.
A third advantage of mission-oriented companies is that people outside the company,
Lợi thế thứ ba của các công ty theo đuổi sứ mệnh là những người ngoài công ty
are more willing to help you.
sẵn sàng giúp đỡ bạn hơn.
You'll get more support on a hard important project than a derivative one.
Bạn sẽ nhận được nhiều sự hỗ trợ hơn với một dự án khó và quan trọng so với một dự án sao chép.
When it comes to starting startups, in many ways it's easier to
Khi nói đến việc khởi nghiệp, xét theo nhiều khía cạnh thì việc
start a hard startup than an easy startup.
khởi nghiệp một startup khó lại dễ hơn khởi nghiệp một startup dễ.
This is one of those counter-intuitive things.
Đây là một trong những điều trái với trực giác.
It takes people a long time to understand.
Mọi người mất rất lâu mới hiểu được điều này.
It's difficult to overstate how important being mission-driven is, so
Thật khó để nhấn mạnh quá mức việc được thúc đẩy bởi sứ mệnh quan trọng đến mức nào, nên
I wanna emphasize it one last time.
tôi muốn nhấn mạnh điều này thêm một lần cuối.
Derivative companies, companies that copy an existing idea with very few new insights,
Các công ty sao chép, tức là những công ty bắt chước một ý tưởng có sẵn với rất ít hiểu biết mới,
don't excite people and they don't compel the teams to
không khiến mọi người hứng thú và cũng không thúc đẩy các đội nhóm
work hard enough to be successful.
làm việc đủ chăm chỉ để thành công.
Paul Graham is gonna talk about how to get startup ideas next week.
Paul Graham sẽ nói về cách tìm ý tưởng khởi nghiệp vào tuần tới.
It's something that a lot of founders struggle with but
Đây là điều nhiều người sáng lập gặp khó khăn, nhưng
it's something I believe you can get better with it, better at with practice.
tôi tin rằng bạn có thể tiến bộ trong việc này, giỏi hơn qua luyện tập.
And it's definitely worth trying to get better at.
Và chắc chắn đáng để cố gắng trở nên giỏi hơn.
The hardest part about coming up with great ideas is that
Phần khó nhất khi nghĩ ra những ý tưởng tuyệt vời là
the best ideas often look terrible at the beginning.
những ý tưởng tốt nhất thường trông rất tệ ngay từ đầu.
The 13th search engine and without all the features of web portal.
Công cụ tìm kiếm thứ 13, và không có tất cả các tính năng của cổng thông tin web.
Most people thought that was pointless, search was done,
Hầu hết mọi người cho rằng điều đó vô nghĩa, tìm kiếm đã xong rồi,
and anyway, it didn't matter that much, Portal's where the value is at.
và dù sao thì cũng không quan trọng lắm, giá trị nằm ở cổng thông tin.
The tenth social network, and limited only to college students with no money?
Mạng xã hội thứ mười, và chỉ giới hạn cho sinh viên đại học không có tiền?
Also terrible.
Cũng tệ hại.
MySpace had won, and who wants college students as customers, or
MySpace đã thắng rồi, và ai lại muốn sinh viên đại học làm khách hàng, hay
a way to stay on strangers' couches?
một cách để ngủ nhờ trên ghế sofa của người lạ?
That just sounds terrible all around.
Nghe thì thật tệ hại theo mọi khía cạnh.
These all sounded really bad, but they turned out to be good.
Tất cả những ý tưởng này nghe đều rất tệ, nhưng hóa ra lại hay.
If they had sounded really good,
Nếu chúng nghe thật hay ho,
there would have been too many people working on them.
thì sẽ có quá nhiều người đang làm việc trên chúng.
As Peter Tills discussed in the fifth class,
Như Peter Tills đã thảo luận trong buổi học thứ năm,
you want an idea that turns into a monopoly, but
bạn muốn một ý tưởng trở thành độc quyền, nhưng
you can't get a monopoly in a big market right away.
bạn không thể có được độc quyền trong một thị trường lớn ngay lập tức.
Too much competition for that.
Cạnh tranh quá gay gắt để làm điều đó.
You have to find a small market in which you can get
Bạn phải tìm một thị trường nhỏ, nơi bạn có thể giành được
a monopoly, and then quickly expand.
thế độc quyền, rồi nhanh chóng mở rộng.
This is why some great startup ideas look really bad at the beginning.
Đó là lý do vì sao một số ý tưởng khởi nghiệp tuyệt vời lúc đầu trông rất tệ.
It's good if you can say something like, today only
Thật tốt nếu bạn có thể nói kiểu như, hôm nay chỉ
the small subset of users are going to use my product.
một nhóm nhỏ người dùng sẽ dùng sản phẩm của tôi.
But I'm gonna get all of them.
Nhưng tôi sẽ có được tất cả bọn họ.
And in the future, almost everyone will use my product.
Và trong tương lai, gần như mọi người sẽ dùng sản phẩm của tôi.
Here's the thing that's gonna come up a lot,
Đây là điều sẽ thường xuyên xuất hiện,
you need conviction in your own beliefs, and
bạn cần có niềm tin vững chắc vào những điều mình tin, và
the willingness to ignore others nay saying.
sẵn sàng phớt lờ những lời phủ định từ người khác.
The hard part is that this is a very fine line.
Điều khó là ranh giới này rất mong manh.
There's right on one side of it, and crazy on the other.
Một bên là đúng đắn, còn bên kia là điên rồ.
But keep in mind that if you do come up with
Nhưng hãy nhớ rằng nếu bạn nghĩ ra
a great idea, most people are going to think it's bad.
một ý tưởng tuyệt vời, hầu hết mọi người sẽ cho rằng nó tệ.
You should be happy about that.
Bạn nên vui mừng về điều đó.
It means they won't compete with you.
Điều đó có nghĩa là họ sẽ không cạnh tranh với bạn.
This is also a reason why it's
Đây cũng là một lý do vì sao
not usually dangerous to tell people about your idea.
thường không nguy hiểm khi kể cho người khác nghe về ý tưởng của bạn.
The truly good ideas don't sound like they're worth stealing.
Những ý tưởng thực sự hay nghe không giống thứ đáng để đánh cắp.
You want an idea about which you can say,
Bạn muốn có một ý tưởng mà bạn có thể nói rằng,
I know it sounds like a bad idea.
Tôi biết nghe có vẻ là một ý tưởng tệ.
But hear specifically why it's actually a great one.
Nhưng hãy nghe cụ thể vì sao nó thực ra là một ý tưởng tuyệt vời.
You wanna sound crazy, but you wanna actually be right.
Bạn muốn nghe có vẻ điên rồ, nhưng bạn lại muốn thực sự đúng.
And you want an idea that not many other people are working on.
Và bạn muốn một ý tưởng mà không nhiều người khác đang theo đuổi.
And it's okay if it doesn't sound big at first.
Và không sao nếu lúc đầu nó nghe không có vẻ lớn.
Common mistake among founders, especially first time founders,
Sai lầm phổ biến ở các nhà sáng lập, đặc biệt là những người lần đầu khởi nghiệp,
is they think that the first version of their product,
là họ nghĩ rằng phiên bản đầu tiên của sản phẩm,
the first version of their idea, needs to sound really big.
phiên bản đầu tiên của ý tưởng của họ, phải nghe thật lớn lao.
But it doesn't.
Nhưng không cần vậy.
It needs to take over a small, specific market and expand from there.
Nó cần chiếm lĩnh một thị trường nhỏ, cụ thể và mở rộng từ đó.
That's how most great companies have started.
Hầu hết các công ty vĩ đại đều khởi đầu như vậy.
Unpopular but right is what you're going for.
Điều bạn hướng tới là không được ưa chuộng nhưng đúng đắn.
You want something that sounds like a bad idea, but is a good idea.
Bạn muốn một thứ nghe như ý tưởng tệ, nhưng thực ra là ý tưởng tốt.
You also really wanna take the time to
Bạn cũng thực sự nên dành thời gian để
think about how the market's going to evolve.
suy nghĩ về cách thị trường sẽ phát triển.
You need a market that's going to be big in ten years.
Bạn cần một thị trường sẽ lớn trong mười năm tới.
Most investors are obsessed with the market size today,
Hầu hết nhà đầu tư bị ám ảnh bởi quy mô thị trường hôm nay,
and they don't think at all about how the market is going to evolve.
và họ hoàn toàn không nghĩ về cách thị trường sẽ phát triển.
In fact, I think this is one of the biggest
Thực tế, tôi cho rằng đây là một trong những
systemic mistakes that investors make.
sai lầm mang tính hệ thống lớn nhất mà nhà đầu tư mắc phải.
They think about the growth of the startup itself,
Họ chỉ nghĩ về sự tăng trưởng của chính startup đó,
they don't think about the growth of the market.
họ không nghĩ đến mức tăng trưởng của thị trường.
I care much more about the growth rate of
Tôi quan tâm nhiều hơn đến tốc độ tăng trưởng của
the market than it's current size.
thị trường hơn là quy mô hiện tại của nó.
And I also care if there's any reason that it's gonna top out.
Và tôi cũng quan tâm liệu có lý do nào khiến nó sẽ chạm đỉnh và dừng lại không.
You should think about this.
Bạn nên suy nghĩ về điều này.
I'd prefer to invest in a company that's going after a small but
Tôi thà đầu tư vào một công ty nhắm đến một thị trường nhỏ nhưng
rapidly growing market than a big but slow growing one.
tăng trưởng nhanh hơn là một thị trường lớn nhưng tăng trưởng chậm.
One of the big advantages of these sorts of markets um,
Một trong những lợi thế lớn của loại thị trường này, ừm,
these small but rapidly growing markets, is that
những thị trường nhỏ nhưng tăng trưởng nhanh này, là
customers are usually pretty desperate for a solution.
khách hàng thường khá khao khát có một giải pháp.
And they'll put, put up with an imperfect but rapidly improving product.
Và họ sẵn sàng chấp nhận một sản phẩm chưa hoàn hảo nhưng đang cải thiện nhanh chóng.
And a big advantage of being a student, one of
Và một lợi thế lớn khi là sinh viên, một trong
the two biggest advantages is that you probably have
hai lợi thế lớn nhất là bạn có lẽ có
better intuition about which markets are likely to
trực giác tốt hơn về những thị trường có khả năng
start growing rapidly than older people do.
bắt đầu tăng trưởng nhanh so với người lớn tuổi.
Another thing that students usually don't understand, or
Một điều khác mà sinh viên thường không hiểu, hoặc
at least takes a while you cannot create a market that
ít nhất phải mất một thời gian mới hiểu ra: bạn không thể tạo ra một thị trường
doesn't want to exist.
mà bản thân nó không muốn tồn tại.
You can basically change everything in a startup but the market.
Về cơ bản, bạn có thể thay đổi mọi thứ trong một startup trừ thị trường.
So you should actually do some thinking, to be sure or
Vì vậy bạn thực sự nên suy nghĩ kỹ, để chắc chắn hoặc
at least as sure as you can be, that the market your
ít nhất là chắc chắn ở mức tối đa có thể, rằng thị trường mà bạn
going after is going to grow and be there.
đang nhắm tới sẽ tăng trưởng và vẫn còn đó.
There are a lot of different ways to
Có rất nhiều cách khác nhau để
talk about the right kind of market.
nói về loại thị trường phù hợp.
For example, surfing someone else's wave or
Ví dụ, lướt trên làn sóng của người khác hoặc
stepping into an up elevator or being part of a movement.
bước vào một thang máy đang đi lên hoặc trở thành một phần của một làn sóng.
But all of this is just a way of saying you want
Nhưng tất cả những điều này chỉ là một cách nói rằng bạn muốn
a market that's going to grow really quickly.
một thị trường sẽ tăng trưởng thật nhanh.
It may seem small today.
Hôm nay nó có thể trông còn nhỏ.
It may be small today.
Hôm nay nó có thể vẫn còn nhỏ.
But you know, and other people don't that it's gonna grow really fast.
Nhưng bạn biết rằng nó sẽ phát triển rất nhanh, còn những người khác thì không.
So think about where this is happening in the world.
Vì vậy hãy nghĩ xem điều này đang diễn ra ở đâu trên thế giới.
You need this sort of a tail wind to make a startup successful.
Bạn cần loại gió thuận này để một startup thành công.
The exciting thing is there are probably more of
Điều thú vị là hiện nay có lẽ có nhiều
these tail winds now than ever before.
luồng gió thuận như vậy hơn bao giờ hết.
As Mark Andreessen says, software is eating the world.
Như Mark Andreessen nói, phần mềm đang nuốt chửng thế giới.
It's just everywhere.
Nó có mặt ở khắp mọi nơi.
There are like, so many great ideas out there and
Có rất nhiều ý tưởng tuyệt vời ngoài kia và
you just have to pick one, and find one that you really care about.
bạn chỉ cần chọn một ý tưởng và tìm một ý tưởng mà bạn thực sự quan tâm.
Another version of this, that would, gets down to the same idea,
Một cách diễn đạt khác, đi đến cùng một ý tưởng,
is Sequoia's famous question.
là câu hỏi nổi tiếng của Sequoia.
Why now?
Tại sao lại là bây giờ?
Why is this the perfect time for this particular idea and
Tại sao đây là thời điểm hoàn hảo cho ý tưởng cụ thể này và
to start this particular company?
để khởi nghiệp công ty cụ thể này?
Why couldn't it have been done two years ago?
Tại sao không thể làm điều này cách đây hai năm?
And why will two years in the future be too late?
Và tại sao hai năm nữa sẽ là quá muộn?
For the most successful startups we've been
Với những startup thành công nhất mà chúng tôi
involved with, they've all had a great idea, great answer to this question.
từng đồng hành, tất cả đều có một ý tưởng tuyệt vời và câu trả lời tốt cho câu hỏi này.
And if you don't, you should be at least somewhat suspicious about it.
Và nếu bạn không có, ít nhất bạn nên hơi nghi ngờ về ý tưởng đó.
In general, it's best if you're building something that you yourself need.
Nói chung, tốt nhất là bạn xây dựng thứ mà chính bạn cần.
You'll understand it much better than if you have to
Bạn sẽ hiểu nó tốt hơn nhiều so với việc phải
understand it by talking to a customer to build the very first version.
tìm hiểu nó bằng cách nói chuyện với khách hàng để xây dựng phiên bản đầu tiên.
If you don't know it yourself and you're building something that someone else needs,
Nếu bản thân bạn không hiểu rõ và bạn đang xây dựng thứ mà người khác cần,
realize that you're at a big disadvantage and get very,
hãy nhận ra rằng bạn đang ở thế bất lợi lớn và hãy đến thật,
very close to your customers.
thật gần gũi với khách hàng của mình.
Try to work in their office if you can.
Nếu có thể, hãy cố gắng làm việc tại văn phòng của họ.
And if not, talk to them multiple times a day.
Còn nếu không được, hãy nói chuyện với họ nhiều lần mỗi ngày.
Another somewhat counter-intuitive thing about good start up ideas,
Một điều khá trái với trực giác khác về những ý tưởng khởi nghiệp tốt,
is that they're almost always very easy to explain, and very easy to understand.
là chúng hầu như luôn rất dễ giải thích và rất dễ hiểu.
If it takes more than a sentence to explain what you're doing um,
Nếu phải dùng nhiều hơn một câu để giải thích việc bạn đang làm, ừm,
it's almost always a sign that it's too complicated.
thì hầu như luôn là dấu hiệu cho thấy nó quá phức tạp.
It should be a clearly articulate, articulated vision with a small number of words.
Nó nên là một tầm nhìn được diễn đạt rõ ràng, với ít từ ngữ.
And the best ideas are usually either, very different from existing companies in one
Và những ý tưởng tốt nhất thường là, khác biệt rất lớn so với các công ty hiện có ở một
important way.
điểm quan trọng.
Like Google being a search engine that worked
Giống như Google là một công cụ tìm kiếm hoạt động
just really well and none of the other stuff of
thực sự rất tốt và không có những thứ khác của
the portals or totally new, like Space X.
các cổng thông tin, hoặc hoàn toàn mới, như SpaceX.
Any company that's a clone of
Bất kỳ công ty nào là bản sao của
something else that already exists with some small or made up differentiator,
một thứ khác đã tồn tại, chỉ với một điểm khác biệt nhỏ hoặc được bịa ra,
like we're gonna be x beautiful design or
chẳng hạn như "chúng tôi sẽ là x với thiết kế đẹp" hoặc
we're gonna be y for people that like red wine instead.
"chúng tôi sẽ là y dành cho những người thích rượu vang đỏ".
That usually fails.
Loại đó thường thất bại.
So as I mentioned one of the great things about being
Vì vậy, như tôi đã đề cập, một trong những điều tuyệt vời khi là
a student is you have a very good perspective on new technology.
sinh viên là bạn có góc nhìn rất tốt về công nghệ mới.
And learning to get good at having new ideas takes a while.
Và việc học cách có được những ý tưởng mới tốt thì cần một thời gian.
So start working on that right now.
Vì vậy, hãy bắt tay vào việc đó ngay bây giờ.
That's one thing we hear from people all the time,
Đó là điều chúng tôi thường xuyên nghe từ mọi người,
that they wish they had done more when they were a student.
rằng họ ước gì đã làm nhiều hơn khi còn là sinh viên.
The other is meeting potential co-founders.
Điều còn lại là gặp gỡ những người đồng sáng lập tiềm năng.
You have no idea how good of an environment you are in
Bạn không hề biết mình đang ở trong một môi trường tuyệt vời đến mức nào
right now for meeting people that you
để gặp gỡ những người mà
can start a company with down the road.
bạn có thể cùng khởi nghiệp trong tương lai.
And the one thing that we always tell college students, is more
Và điều mà chúng tôi luôn nói với sinh viên đại học là quan trọng hơn
important than starting any particular startup
bất kỳ việc khởi nghiệp cụ thể nào
is getting to know a lot of potential co-founders.
chính là làm quen với thật nhiều người đồng sáng lập tiềm năng.
So I want to finish this section of my talk
Vì vậy, tôi muốn kết thúc phần này trong bài nói của mình
with a quote from 50 Cent.
bằng một trích dẫn từ 50 Cent.
This is from when he was asked about vitamin water.
Đây là câu nói khi ông được hỏi về nước vitamin.
I won't read it, its up there.
Tôi sẽ không đọc nó, nó đang ở trên kia.
But it's about the importance of thinking about what customers want, and
Nhưng nội dung nói về tầm quan trọng của việc suy nghĩ về điều khách hàng muốn, và
thinking about the demands of the market.
suy nghĩ về nhu cầu của thị trường.
Most people don't do this, most students especially don't do this.
Hầu hết mọi người không làm điều này, đặc biệt là sinh viên.
If you can just do this one thing, if you can just
Nếu bạn chỉ cần làm được một điều này, nếu bạn chỉ cần
learn to think about the market first, you will have
học cách nghĩ về thị trường trước tiên, bạn sẽ có
a big leg up on most people starting startups.
một lợi thế lớn so với hầu hết những người bắt đầu khởi nghiệp.
All right, and this is something.
Được rồi, và đây là điều.
This is probably the thing that we
Đây có lẽ là điều mà chúng tôi
see wrong with Y Combinator apps most frequently, is
thấy sai nhiều nhất ở các đơn ứng tuyển Y Combinator, đó là
that people have not thought about the market first.
mọi người chưa nghĩ về thị trường trước tiên.
And what people want first.
Và điều mọi người muốn trước tiên.
So for the next section, I'm gonna talk about building a great product.
Vậy thì trong phần tiếp theo, tôi sẽ nói về việc xây dựng một sản phẩm tuyệt vời.
And here again, I'm gonna use a very broad definition of product.
Và ở đây, tôi lại sẽ dùng một định nghĩa rất rộng về sản phẩm.
It includes customer support and copyright explaining the product.
Nó bao gồm cả hỗ trợ khách hàng và phần nội dung giải thích về sản phẩm.
Anything involved in your customer's interaction with what you built for them.
Bất cứ thứ gì liên quan đến việc khách hàng tương tác với những gì bạn đã xây dựng cho họ.
To build a really great company, you first have to
Để xây dựng một công ty thực sự tuyệt vời, trước hết bạn phải
turn a great idea into a great product.
biến một ý tưởng hay thành một sản phẩm tuyệt vời.
This is really hard, but it's crucially important, and fortunately it's pretty fun.
Việc này thực sự khó, nhưng cực kỳ quan trọng, và may mắn thay nó khá thú vị.
Although great products are always new to the world and
Mặc dù những sản phẩm tuyệt vời luôn mới mẻ với thế giới và
it's hard to give you advice about what to build,
thật khó để đưa ra lời khuyên về việc nên xây dựng cái gì,
there are enough commonalities that we
nhưng có đủ những điểm chung để chúng ta
can give you a lot of advice about how to build it.
có thể đưa ra nhiều lời khuyên về cách xây dựng nó.
One of the most important tasks for a founder is to
Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của người sáng lập là
make sure that the company builds a great product.
đảm bảo công ty xây dựng được một sản phẩm tuyệt vời.
Until you've built a great product, almost nothing else matters.
Cho đến khi bạn xây dựng được một sản phẩm tuyệt vời, hầu như không có điều gì khác quan trọng.
When really successful startup founders tell the story of their early days.
Khi những người sáng lập startup thực sự thành công kể lại câu chuyện những ngày đầu của họ.
It's almost always sitting in front of the computer,
Hầu như lúc nào họ cũng ngồi trước máy tính,
working on their product or talking to their customers.
làm việc với sản phẩm hoặc trò chuyện với khách hàng.
That's pretty much all the time.
Gần như là toàn bộ thời gian.
They do very little else, and
Họ làm rất ít việc khác, và
you should be very skeptical if your time allocation is much different.
bạn nên rất hoài nghi nếu cách phân bổ thời gian của bạn khác biệt nhiều.
Most other problems that founders are trying to solve, raising money, getting more press,
Hầu hết các vấn đề khác mà người sáng lập cố gắng giải quyết, như gọi vốn, có thêm báo chí đưa tin,
hiring, business development, et cetera.
tuyển dụng, phát triển kinh doanh, v.v.
These are significantly easier when you have a great product.
Những việc này dễ dàng hơn đáng kể khi bạn có một sản phẩm tuyệt vời.
It's really important to take care of that first.
Điều thực sự quan trọng là phải lo việc đó trước.
Step 1, is to build something that users love.
Bước 1 là xây dựng thứ mà người dùng yêu thích.
At YC, we tell founders to work on their product,
Ở YC, chúng tôi bảo các founder hãy tập trung vào sản phẩm của họ,
talk to users, exercise eat and sleep and very little else.
nói chuyện với người dùng, tập thể dục, ăn và ngủ, còn lại rất ít việc khác.
All the other stuff I just mentioned, PR conferences, recruiting advisers, doing partnerships,
Tất cả những thứ khác tôi vừa nhắc tới, như PR, hội nghị, tuyển dụng cố vấn, làm đối tác,
you should ignore all of that and just build a product.
bạn nên bỏ qua tất cả những thứ đó và chỉ xây dựng sản phẩm.
And get it as good as possible by talking to your users.
Và làm cho nó tốt nhất có thể bằng cách trò chuyện với người dùng.
Your job is to build something that users love.
Nhiệm vụ của bạn là xây dựng thứ mà người dùng yêu thích.
Very few companies that go on to be
Rất ít công ty sau này
super successful get there without first doing this.
đạt được thành công lớn mà không làm điều này trước.
A lot of good on paper startups fail because they
Nhiều startup tốt trên giấy tờ thất bại vì họ
merely make something that people like.
chỉ làm ra thứ mà mọi người thích một chút.
Making something that people want,
Làm ra thứ mà mọi người cần,
but only a medium amount is a great way to fail and
nhưng chỉ ở mức trung bình thì là cách tuyệt vời để thất bại và
not understand why you're failing.
không hiểu vì sao mình thất bại.
So these are the two jobs.
Vậy đây là hai nhiệm vụ.
Something that we say at
Có một câu chúng tôi thường nói ở
YC a lot is that it's better to build a small number,
YC là: tốt hơn là xây dựng thứ mà một số ít,
it's better to build something that a small
tốt hơn là xây dựng thứ mà một nhóm nhỏ
number of users love than a large number of users like.
người dùng yêu thích, thay vì thứ mà một số lượng lớn người dùng chỉ thích.
Of course, it'd be best to
Tất nhiên, tốt nhất là
build something that a small number of users love.
xây dựng thứ mà một nhóm nhỏ người dùng yêu thích.
But opportunities to do that for V1 are rare, and
Nhưng cơ hội làm được điều đó ngay từ V1 rất hiếm, và
they're usually not available to startups.
thường không dành cho các startup.
So in practice, you end up choosing either the grey or the orange.
Vì vậy trên thực tế, bạn thường phải chọn giữa màu xám hoặc màu cam.
You make something that a lot of users like a little
Bạn làm ra thứ mà rất nhiều người dùng thích một chút
bit, or something that a small number of users, like, love a lot.
hoặc thứ mà một số ít người dùng thực sự yêu thích rất nhiều.
And this is a very important piece of advice.
Và đây là một lời khuyên rất quan trọng.
Build something that a small number of users love.
Hãy xây dựng thứ mà một số ít người dùng yêu thích.
It's much easier to expand from something that a small number of
Việc mở rộng từ thứ mà một số ít
people love to something that a lot of people love.
người yêu thích sang thứ mà rất nhiều người yêu thích thì dễ hơn nhiều.
Than from something that a lot of
So với việc đi từ thứ mà rất nhiều
people like to a lot of people love.
người thích sang thứ mà rất nhiều người yêu thích.
If you get this right, you can get a lot of other things wrong.
Nếu bạn làm đúng điều này, bạn có thể làm sai nhiều thứ khác.
If you don't get this right, you can get everything else right,
Nếu bạn không làm đúng điều này, dù mọi thứ khác đều đúng,
and you'll probably still fail.
thì bạn vẫn có khả năng cao sẽ thất bại.
So when you start on a startup, this is the only
Vì vậy khi bắt đầu một startup, đây là điều duy nhất
thing you need to care about until it's working.
bạn cần quan tâm cho đến khi nó hoạt động được.
Excuse me, can you explain that again?
Xin lỗi, bạn có thể giải thích lại điều đó được không?
Sure. So you have a choice in a startup.
Được chứ. Vậy là trong một startup, bạn có một sự lựa chọn.
The best thing of all worlds would be to
Điều tốt nhất trong mọi trường hợp sẽ là
build a product that a lot of people will really love.
xây dựng một sản phẩm mà rất nhiều người thực sự yêu thích.
In practice you can't usually do that because of big company.
Trên thực tế, bạn thường không thể làm điều đó vì có các công ty lớn.
If there's an opportunity like that, Google or Facebook will do it.
Nếu có cơ hội như vậy, Google hay Facebook sẽ làm ngay.
So there's like a limit to the area under the curve
Vì vậy có một giới hạn về diện tích dưới đường cong
of what you can build and you can either build
của những gì bạn có thể xây dựng, và bạn có thể xây dựng
something that lot of users like a little bit or you can
thứ mà nhiều người dùng thích một chút, hoặc bạn có thể
build something that a small number of users love a lot.
xây dựng thứ mà một số ít người dùng yêu thích rất nhiều.
And, like, the total amount of love is the same,
Và, kiểu như, tổng lượng yêu thích là như nhau,
it's just a question of how it's distributed.
chỉ là vấn đề nó được phân bổ như thế nào.
And there's like this law of conversation of
Và có một kiểu định luật bảo toàn
how much happiness you can put into the world
về lượng hạnh phúc bạn có thể mang lại cho thế giới
with the first product of a startup.
với sản phẩm đầu tiên của một startup.
And so startups always struggle with which of those two they should go.
Vì vậy, các startup luôn vật lộn với việc nên chọn cái nào trong hai hướng đó.
And they seem equal, right, cuz the area under the curve is the same.
Và chúng có vẻ ngang nhau, đúng không, vì diện tích dưới đường cong là như nhau.
But we've seen this time and again that they're not.
Nhưng chúng ta đã thấy điều này lặp đi lặp lại rằng thực tế không phải vậy.
And that it's so much easier to expand.
Và việc mở rộng dễ dàng hơn nhiều.
Once you've got something that some people love, you can expand that
Một khi bạn đã có thứ mà một số người yêu thích, bạn có thể mở rộng nó
something that a lot of other people love.
thành thứ mà rất nhiều người khác yêu thích.
But if you only get ambivalence or sort of like weak enthusiasm.
Nhưng nếu bạn chỉ nhận được sự thờ ơ hoặc kiểu nhiệt tình yếu ớt.
And then try to expand that,
Rồi cố gắng mở rộng điều đó,
you'll never get up to a lot of people loving it.
bạn sẽ không bao giờ đạt được việc nhiều người yêu thích nó.
So the advice is, uh, find a small group of users and
Vì vậy, lời khuyên là hãy tìm một nhóm nhỏ người dùng và
make them really love what you're doing.
khiến họ thực sự yêu thích những gì bạn đang làm.
Does that make sense?
Điều đó có dễ hiểu không?
All right.
Được rồi.
I'm, I'm, one way that you know when this is
Một cách để biết khi nào điều này đang hiệu quả là
working is that you'll get growth by word of mouth.
bạn sẽ có tăng trưởng nhờ truyền miệng.
If you make something people love people will tell their friends about it.
Nếu bạn tạo ra thứ mà mọi người yêu thích, họ sẽ kể cho bạn bè của mình nghe về nó.
This works for consumer products and enterprise products, as well.
Điều này áp dụng cho cả sản phẩm tiêu dùng lẫn sản phẩm doanh nghiệp.
When people really love something, they tell their friends about it and
Khi mọi người thực sự yêu thích điều gì đó, họ kể cho bạn bè và
you'll see organic growth.
bạn sẽ thấy sự tăng trưởng tự nhiên.
If you find yourself talking about how it's okay that
Nếu bạn thấy mình nói rằng không sao cả vì
you're not growing because there's a big partnership
bạn không tăng trưởng vì có một quan hệ đối tác lớn
that's gonna come save you or something like that,
sẽ đến cứu bạn hoặc điều gì đó tương tự,
it's almost always a sign of real trouble.
thì gần như luôn là dấu hiệu của rắc rối thực sự.
Sales and marketing are really important, and
Bán hàng và marketing thực sự quan trọng, và
we're gonna have two classes on them later.
chúng ta sẽ có hai buổi học về chúng sau.
But if you don't have some early organic growth,
Nhưng nếu bạn không có chút tăng trưởng tự nhiên ban đầu,
then your product probably isn't good enough yet.
thì có lẽ sản phẩm của bạn vẫn chưa đủ tốt.
A great product is the secret to long term growth hacking.
Một sản phẩm tuyệt vời chính là bí quyết cho growth hacking dài hạn.
You should get that right before you worry about anything else.
Bạn nên làm tốt điều đó trước khi lo lắng về bất cứ điều gì khác.
It doesn't get easier to put off making a great product.
Việc trì hoãn làm ra một sản phẩm tuyệt vời không hề dễ dàng hơn theo thời gian.
If you try to build a growth machine before you
Nếu bạn cố xây dựng một cỗ máy tăng trưởng trước khi
have a product that some people really love,
có một sản phẩm mà một số người thực sự yêu thích,
you're almost certainly gonna waste your time.
thì gần như chắc chắn bạn sẽ lãng phí thời gian.
Breakout companies almost always have a product
Những công ty bứt phá hầu như luôn có một sản phẩm
that's so good that it grows by word of mouth.
tốt đến mức nó phát triển nhờ truyền miệng.
Over the long run great products win.
Về lâu dài, những sản phẩm tuyệt vời sẽ thắng.
Don't worry about your competitors raising a lot of
Đừng lo lắng về việc đối thủ của bạn huy động được nhiều
money and what they may do in the future.
tiền và những gì họ có thể làm trong tương lai.
They probably aren't very good anyway.
Dù sao thì họ có lẽ cũng không giỏi lắm.
Very few startups die from competition.
Rất ít startup chết vì cạnh tranh.
Most die because they themselves fail to make something users love.
Phần lớn chết vì chính họ không làm ra được thứ mà người dùng yêu thích.
They spend their time on other things.
Họ dành thời gian cho những việc khác.
So worry about this above all else.
Vì vậy, hãy lo lắng về điều này hơn tất cả.
Another piece of advice to make something that
Một lời khuyên khác để làm ra thứ mà
users love is to start with something simple.
người dùng yêu thích là bắt đầu từ điều gì đó đơn giản.
It's much, much easier to make a great product if you have something simple.
Việc làm ra một sản phẩm tuyệt vời sẽ dễ hơn rất nhiều nếu bạn bắt đầu từ thứ đơn giản.
Even if your eventual plans are super complex, and hopefully they are,
Ngay cả khi kế hoạch cuối cùng của bạn cực kỳ phức tạp, và hy vọng là như vậy,
you can almost always start with a smaller subset of
bạn gần như luôn có thể bắt đầu với một phần nhỏ hơn của
the problem than whatever you think is the smallest.
vấn đề, nhỏ hơn cả những gì bạn nghĩ là nhỏ nhất.
And it's hard to build a great product.
Và việc xây dựng một sản phẩm tuyệt vời rất khó.
So you wanna start with as little surface area as possible.
Vì vậy, bạn nên bắt đầu với phạm vi bề mặt nhỏ nhất có thể.
Think about the really successful companies and what they started with.
Hãy nghĩ về những công ty thực sự thành công và họ đã bắt đầu từ điều gì.
Think about products that you really love.
Hãy nghĩ về những sản phẩm mà bạn thực sự yêu thích.
They're generally incredibly simple to use and especially to get started using.
Chúng thường cực kỳ đơn giản để sử dụng, đặc biệt là để bắt đầu sử dụng.
The first version of Facebook was almost comically simple.
Phiên bản đầu tiên của Facebook đơn giản đến mức gần như hài hước.
The first version of Google was just an ugly
Phiên bản đầu tiên của Google chỉ là một
webpage with a textbox and two buttons but it returned
trang web xấu xí với một ô nhập văn bản và hai nút bấm, nhưng nó trả về
the best results, and that's why users loved it.
kết quả tốt nhất, và đó là lý do người dùng yêu thích nó.
The iPhone is far simpler to
iPhone đơn giản hơn nhiều
use than any smartphone that ever came before it and
để sử dụng so với bất kỳ chiếc điện thoại thông minh nào trước nó, và
it was the first one that people really loved.
nó là chiếc đầu tiên mà mọi người thực sự yêu thích.
Another reason that simple is good,
Một lý do khác khiến sự đơn giản là tốt,
is because it forces you to do one thing extremely well.
là vì nó buộc bạn phải làm một việc thật xuất sắc.
And you have to do that to make something that people love.
Và bạn phải làm được điều đó để tạo ra thứ mà mọi người yêu thích.
The word fanatical comes up again and
Từ fanatical (cuồng nhiệt) xuất hiện hết lần này đến lần khác
again when you listen to successful founders talk
khi bạn lắng nghe những nhà sáng lập thành công nói
about how they think about their product.
về cách họ suy nghĩ về sản phẩm của mình.
Founders talk about being fanatical in the way
Các nhà sáng lập nói về sự cuồng nhiệt trong cách
they care about the quality of the small details.
họ quan tâm đến chất lượng của những chi tiết nhỏ.
Fanatical in getting the copy that they use to
Cuồng nhiệt trong việc viết nội dung dùng để
explain the product just right and fanatical in
giải thích sản phẩm cho thật chuẩn, và cuồng nhiệt trong
the way they think about customer support.
cách họ suy nghĩ về hỗ trợ khách hàng.
In fact, one thing that correlates into
Thực tế, một điều có tương quan với
success among the YC companies is the founders
thành công của các công ty YC là việc những nhà sáng lập
that hook up pager duty to their ticketing system, so
rằng họ kết nối PagerDuty với hệ thống ticket của mình, để
that even if the user emails in the middle of
ngay cả khi người dùng gửi email giữa
the night when the founders are asleep.
đêm khuya, lúc các nhà sáng lập đang ngủ.
They still get a response within an hour.
họ vẫn nhận được phản hồi trong vòng một giờ.
Companies actually do this in the early days.
Các công ty thực sự làm điều này trong giai đoạn đầu.
These founders feel physical pain when the product sucks.
Những nhà sáng lập này cảm thấy đau đớn về thể xác khi sản phẩm tệ.
And they wanna wake up and fix it.
Và họ muốn thức dậy để sửa nó.
They don't ship crap.
Họ không tung ra thứ tệ hại.
And if they do they fix it very, very quickly.
Và nếu lỡ làm vậy, họ sửa rất, rất nhanh.
And it definitely takes some level of fanaticism to build a great product.
Và chắc chắn cần một mức độ cuồng nhiệt nhất định để xây dựng một sản phẩm tuyệt vời.
You need some users to help with the feedback cycle.
Bạn cần một số người dùng để hỗ trợ vòng lặp phản hồi.
But the way to get those users is manually.
Nhưng cách để có những người dùng đó là làm thủ công.
You should go recruit them by hand.
Bạn nên đi tìm và chiêu mộ họ bằng tay.
Don't do things like buy Google ads in
Đừng làm những việc như mua quảng cáo Google trong
the early days to get initial users.
giai đoạn đầu để thu hút người dùng ban đầu.
You don't need very many.
Bạn không cần quá nhiều người.
You just needs ones that will give you feedback every
Bạn chỉ cần những người sẽ phản hồi cho bạn mỗi
day and eventually love your product.
ngày và cuối cùng yêu thích sản phẩm của bạn.
So instead of trying to get them on Google AdWords,
Vì vậy, thay vì cố gắng đưa họ đến với Google AdWords,
just find a few people in the world that will be good users.
hãy chỉ cần tìm một vài người trên thế giới sẽ là người dùng tốt.
Recruit them by hand.
Chiêu mộ họ bằng tay.
Ben Silverman when everyone though Pinterest was a joke,
Ben Silverman, khi mọi người nghĩ Pinterest là trò đùa,
recruited the initial Pinterest users by tagging up strangers in coffee shops.
đã chiêu mộ những người dùng Pinterest đầu tiên bằng cách tiếp cận những người lạ trong quán cà phê.
He really did. He just walked around
Ông ấy thực sự đã làm vậy. Ông ấy chỉ đi quanh
Palo Alto and said will you please use my product.
Palo Alto và nói: làm ơn hãy dùng sản phẩm của tôi nhé.
He also used to run around the Apple store in Palo Alto.
Anh ấy cũng từng chạy quanh cửa hàng Apple ở Palo Alto.
And he would like set all the browsers to
Và anh ấy sẽ cài tất cả các trình duyệt
the Pinterest home page real quick before they caught him and kicked him out.
về trang chủ Pinterest thật nhanh trước khi họ bắt được và đuổi anh ấy ra ngoài.
So then when people walked in there, they were like oh, what is this?
Thế nên khi mọi người bước vào, họ kiểu như: ồ, cái này là gì vậy?
This is an important example of doing things that don't scale.
Đây là một ví dụ quan trọng về việc làm những điều không thể mở rộng quy mô.
If you haven't read Paul Graham's essay on that topic you definitely should.
Nếu bạn chưa đọc bài luận của Paul Graham về chủ đề này thì nhất định nên đọc.
So get users manually and remember that the goal is to
Vì vậy, hãy tìm người dùng một cách thủ công và nhớ rằng mục tiêu là
get a small group of them to love you.
khiến một nhóm nhỏ trong số họ yêu mến bạn.
Understand that group extremely well, get extremely close into them, close to them,
Hiểu nhóm đó thật kỹ, gần gũi với họ thật sát sao,
listen to them and you'll almost always find out
lắng nghe họ và bạn gần như luôn phát hiện ra rằng
that they're very willing to give you feedback.
họ rất sẵn lòng góp ý cho bạn.
Even if you're building the product for yourself, listen to outside users and
Ngay cả khi bạn đang xây dựng sản phẩm cho chính mình, hãy lắng nghe người dùng bên ngoài và
they'll tell you how to make a product they'll pay for.
họ sẽ cho bạn biết cách làm ra một sản phẩm mà họ sẵn sàng trả tiền.
Do whatever you need to make them love you,
Hãy làm bất cứ điều gì cần thiết để khiến họ yêu mến bạn,
make you're doing, cuz they're also gonna be
làm những gì bạn đang làm, vì họ cũng sẽ là
the advocates that help you get your next users.
những người ủng hộ giúp bạn có được người dùng tiếp theo.
You wanna build an engine in the company that transforms
Bạn muốn xây dựng một bộ máy trong công ty để biến
feedback from users into product decisions then get
phản hồi từ người dùng thành các quyết định về sản phẩm, rồi đưa
it back in front of the users and then repeat.
nó trở lại trước mặt người dùng, và cứ thế lặp lại.
Ask them what they like and
Hãy hỏi họ thích điều gì và
what they don't like, and watch them use it.
không thích điều gì, và quan sát cách họ sử dụng.
Ask them what they pay for.
Hãy hỏi họ đang trả tiền cho cái gì.
Ask them if they'd be really bummed if your company went away.
Hãy hỏi họ có thực sự buồn nếu công ty của bạn biến mất không.
Ask them what would make them recommend the product to their friends.
Hãy hỏi điều gì sẽ khiến họ giới thiệu sản phẩm cho bạn bè.
And ask them if they've recommended it to any yet.
Và hỏi họ đã giới thiệu nó cho ai chưa.
You should make this feedback loop as tight as possible.
Bạn nên làm cho vòng phản hồi này càng chặt chẽ càng tốt.
If your product gets 10% better every week, that compounds really, really quickly.
Nếu sản phẩm của bạn tốt hơn 10% mỗi tuần, điều đó sẽ cộng dồn cực kỳ nhanh.
One of the great advantages of start,
Một trong những lợi thế lớn của việc khởi nghiệp,
of software startups is just how short you can make the feedback loop.
của các startup phần mềm, chính là bạn có thể rút ngắn vòng phản hồi đến mức nào.
It can go circle in hours, and the best
Một vòng có thể hoàn thành chỉ trong vài giờ, và những
companies usually have the tightest feedback loops.
công ty tốt nhất thường có vòng phản hồi chặt chẽ nhất.
You should try to keep this going for all of your company's life.
Bạn nên cố gắng duy trì điều này trong suốt vòng đời của công ty.
But it's really important in the early days.
Nhưng điều này thực sự quan trọng trong những ngày đầu.
The good news is that all of this is doable.
Tin tốt là tất cả những điều này đều có thể thực hiện được.
It's hard, it takes a lot of effort, but there's no magic.
Việc này khó, cần rất nhiều nỗ lực, nhưng không có phép màu nào cả.
The plan is at least straight forward and
Kế hoạch ít nhất cũng đơn giản và
you will eventually get to a great product.
cuối cùng bạn sẽ đi đến một sản phẩm tuyệt vời.
Great founders don't put anyone between themselves and their users.
Những người sáng lập giỏi không đặt bất kỳ ai ở giữa họ và người dùng.
The founders of these companies do things like sales and
Những người sáng lập của các công ty này tự mình làm những việc như bán hàng và
customer support themselves in the early days.
hỗ trợ khách hàng trong những ngày đầu.
It's critical to get this loop embedded in the culture.
Điều quan trọng là phải đưa vòng lặp này vào văn hóa công ty.
In fact, the specific problem that we always see with Stanford startups for
Thực tế, vấn đề cụ thể mà chúng tôi luôn thấy ở các startup của Stanford là
some reason is that the students try and
vì một lý do nào đó, các sinh viên cố gắng
hire sales and customer support people right away.
thuê ngay nhân viên bán hàng và hỗ trợ khách hàng.
And you've gotta do this yourself.
Nhưng bạn phải tự mình làm việc này.
It's the only way.
Đó là con đường duy nhất.
You really need to use metrics to keep yourself honest on this.
Bạn thực sự cần dùng các chỉ số để giữ cho bản thân trung thực trong việc này.
It really is true that the company will
Điều này thực sự đúng rằng công ty sẽ
build whatever the CEO decides to measure.
xây dựng bất cứ thứ gì mà CEO quyết định đo lường.
If you're building an internet service, ignore things like total registrations.
Nếu bạn đang xây dựng một dịch vụ internet, hãy bỏ qua những thứ như tổng số lượt đăng ký.
Don't talk about them.
Đừng nói về chúng.
Don't let anyone in the company talk about them.
Đừng để bất kỳ ai trong công ty nói về chúng.
And look at growth in active users, activity levels,
Và hãy xem xét tăng trưởng về số người dùng hoạt động, mức độ hoạt động,
cohort retention, revenue, net promoter scores.
tỷ lệ giữ chân theo nhóm, doanh thu, điểm NPS.
These things that matter.
Đó là những thứ thực sự quan trọng.
And then be brutally honest if they aren't going in the right direction.
Và sau đó hãy thẳng thắn đến phũ phàng nếu chúng không đi đúng hướng.
Startups live on growth.
Startup sống nhờ tăng trưởng.
It's the indicator of a great product.
Đó là chỉ số cho thấy một sản phẩm tuyệt vời.
So this about wraps up the overview on building a great product.
Vậy là gần như kết thúc phần tổng quan về xây dựng một sản phẩm tuyệt vời.
I wanna emphasize again, that if you don't get this right,
Tôi muốn nhấn mạnh lần nữa rằng nếu bạn không làm đúng điều này,
nothing else we talk about in the class will matter.
thì không có điều gì khác chúng ta nói trong lớp sẽ có ý nghĩa.
You can basically ignore everything else that we
Về cơ bản, bạn có thể bỏ qua mọi thứ khác mà chúng ta
talked about until this is working well.
đã nói đến cho tới khi điều này vận hành tốt.
On the positive side,
Về mặt tích cực,
this is one of the most fun parts of building a startup.
đây là một trong những phần thú vị nhất khi xây dựng startup.
So I'm gonna pause here,
Vậy nên tôi sẽ tạm dừng ở đây,
I'll pick back up with the rest of this on Thursday and
tôi sẽ tiếp tục phần còn lại vào thứ Năm và
now we're gonna have Dustin talk about why you should start a startup.
giờ chúng ta sẽ có Dustin nói về lý do vì sao bạn nên khởi nghiệp.
Thank you for coming Dustin.
Cảm ơn Dustin đã đến.
Sure.
Được thôi.
But yeah. So Sam asked me
Nhưng vâng. Sam đã nhờ tôi
to talk about why you should start a startup.
nói về lý do vì sao bạn nên khởi nghiệp.
There's a bunch of reasons you might have.
Có rất nhiều lý do bạn có thể có.
And there's a bunch of common reasons that
Và có nhiều lý do phổ biến mà
people have that I hear all the time for, for
người có cái mà tôi nghe suốt cho, cho
why you might start a startup.
tại sao bạn có thể muốn khởi nghiệp.
It's important to know, like, what reason is yours.
Điều quan trọng là phải biết, kiểu như, lý do của bạn là gì.
Because some of them only make sense in, in certain contexts.
Vì một số lý do chỉ có ý nghĩa trong những bối cảnh nhất định.
Some of them will actually like lead you astray.
Một số lý do thực ra sẽ khiến bạn đi lạc hướng.
You may have been misled by the way that Hollywood or
Bạn có thể đã bị hiểu lầm bởi cách Hollywood hoặc
the press likes to romanticize entrepreneurship.
giới báo chí thích lãng mạn hóa tinh thần khởi nghiệp.
So I wanna try and like illuminate you know,
Vì vậy tôi muốn thử làm sáng tỏ, bạn biết đấy,
some of those potential fallacies, so
một số ngụy biện tiềm ẩn đó, để
you guys can, can make the decision in a clear way.
các bạn có thể đưa ra quyết định một cách rõ ràng.
And then I'll talk about the,
Và sau đó tôi sẽ nói về
the reason I like best for actually starting a startup.
lý do mà tôi thích nhất để thực sự khởi nghiệp.
It's very related to a lot of what Sam just talked
Nó rất liên quan đến nhiều điều Sam vừa nói
about but surprisingly I don't think it's the most
nhưng thật bất ngờ, tôi không nghĩ đó là
common reason usually people have one of these other
lý do phổ biến nhất; thường người ta có một trong những lý do khác
reasons or they just wanna start up, you know,
hoặc chỉ muốn khởi nghiệp, bạn biết đấy,
start a company for the sake of starting a company.
thành lập công ty chỉ vì muốn thành lập công ty.
So the, the four common reasons just to numerate them are it's glamorous.
Vậy bốn lý do phổ biến, liệt kê ra là: nó hào nhoáng.
You know, you'll be, you'll get to be the boss.
Bạn biết đấy, bạn sẽ được làm sếp.
You'll have flexibility, especially over your schedule.
Bạn sẽ có sự linh hoạt, đặc biệt là về lịch trình.
And you'll have the change to have, you know, bigger impact.
Và bạn sẽ có cơ hội tạo ra, bạn biết đấy, tác động lớn hơn.
And make more money than you'd,
Và kiếm được nhiều tiền hơn những gì bạn
than you might by joining a later stage company.
có thể kiếm nếu gia nhập một công ty ở giai đoạn sau.
So, okay, so uh, you know, you,
Vậy, được rồi, à, bạn biết đấy, các bạn,
you guys are probably pretty familiar with this concept.
có lẽ các bạn khá quen thuộc với khái niệm này.
When I wrote the Medium post,
Khi tôi viết bài đăng trên Medium,
which a lot of you guys read a year ago uh, I felt like
mà nhiều bạn đã đọc cách đây một năm, tôi cảm thấy
the story in the press was a, a little more unbalanced.
câu chuyện trên báo chí có phần thiên lệch hơn một chút.
You know, entrepreneurship just got romanticized quite a bit.
Bạn biết đấy, tinh thần khởi nghiệp đã bị lãng mạn hóa khá nhiều.
You know, the movie, The Social Network,
Bạn biết đấy, bộ phim The Social Network,
came out, had a lot of sort of like bad aspects of,
ra mắt, có nhiều mặt tiêu cực của
of, you know, what it's like to be an entrepreneur.
việc trở thành một doanh nhân khởi nghiệp là như thế nào.
But mainly pa, sort of painted this picture of like.
Nhưng chủ yếu nó vẽ nên bức tranh rằng,
There's a lot of partying and you just
có rất nhiều tiệc tùng và bạn chỉ
kinda move from like one brilliant insight to another
kiểu nhảy từ ý tưởng xuất sắc này sang ý tưởng xuất sắc khác
brilliant insight um, and really made it, you know,
xuất sắc khác, và thực sự khiến nó, bạn biết đấy,
seem like this, like really cool thing to do.
trông như một điều thực sự rất ngầu để theo đuổi.
And I think the reality is just, you know, not quite so glamorous.
Và tôi nghĩ thực tế thì, bạn biết đấy, không hào nhoáng đến thế.
There's sort of a, there's an ugly side to being
Có một mặt xấu xí của việc trở thành
an entrepreneur and also just more importantly what,
một doanh nhân khởi nghiệp, và quan trọng hơn là
what you're actually spending your time on is,
thứ bạn thực sự dành thời gian cho
is just a lot of hard work.
chỉ là rất nhiều công việc vất vả.
Sam mentioned this, but you're basically just sitting at your desk heads down,
Sam đã đề cập điều này, nhưng về cơ bản bạn chỉ ngồi tại bàn làm việc, cắm cúi
focused answering customers, customer support, emails, doing sales, figuring out hard engineering problems.
tập trung trả lời khách hàng, hỗ trợ khách hàng, email, bán hàng, tìm cách giải các bài toán kỹ thuật khó.
So it's really important that you kind of like,
Vì vậy, điều thực sự quan trọng là bạn nên,
go in with, with eyes wide open.
bước vào với đôi mắt mở to, nhìn rõ mọi thứ.
And then also it's, it's really quite stressful.
Và rồi nó cũng thực sự khá căng thẳng.
This has been a popular topic in the press lately.
Gần đây đây là một chủ đề được báo chí quan tâm nhiều.
The Economist actually ran a story just last week called like entrepreneurs anonymous, and
The Economist thực ra vừa đăng một bài báo chỉ tuần trước có tên kiểu như entrepreneurs anonymous, và
shows like a founder kinda like hiding under
có hình ảnh một nhà sáng lập kiểu như đang trốn dưới
his desk And talking about like founder depression.
bàn làm việc của mình và nói về chứng trầm cảm ở nhà sáng lập.
This is like a very real thing, like, you know, let's be real.
Điều này thực sự rất có thật, nói thẳng ra thì là vậy đó.
This, if you start a company, it's gonna be extremely hard.
Nếu bạn bắt đầu thành lập công ty, điều này sẽ cực kỳ khó khăn.
Why is it so stressful?
Tại sao nó lại căng thẳng đến vậy?
So, a couple reasons.
Có vài lý do.
One is you've got a lot of responsibility.
Thứ nhất là bạn phải gánh rất nhiều trách nhiệm.
So people in any kind of of career have fear of failure.
Người làm bất kỳ nghề nghiệp nào cũng đều có nỗi sợ thất bại.
It's kind of just like a dominant part of the psychology.
Đó gần như là một phần chi phối trong tâm lý con người.
But when you're an entrepreneur your fear of
Nhưng khi bạn là doanh nhân, nỗi sợ thất bại của bạn
failure on the behalf of yourself and
không chỉ dành cho bản thân
all of the people who decided to follow you ah, so that's really stressful.
mà còn dành cho tất cả những người đã quyết định đi theo bạn, nên điều đó thực sự căng thẳng.
In some cases these people are depending on you for their livelihood.
Trong một số trường hợp, những người này phụ thuộc vào bạn để có sinh kế.
Even when that's not true, they have decided to devote the,
Ngay cả khi điều đó không đúng, họ vẫn quyết định dành
the best of your, years of their life to following you.
những năm tháng tốt đẹp nhất của cuộc đời mình để đi theo bạn.
And so you're responsible for the opportunity cost of their time.
Vì vậy, bạn phải chịu trách nhiệm về chi phí cơ hội từ thời gian của họ.
So that's a big deal.
Nên đây là một vấn đề rất lớn.
And you're always on call.
Và bạn luôn trong tình trạng sẵn sàng nhận việc.
If something comes up maybe not always at 3 in
Nếu có chuyện phát sinh, có thể không phải lúc nào cũng vào
the morning, but for some startups that's true.
3 giờ sáng, nhưng với một số startup thì đúng là như vậy.
But if something important comes up, you're gonna deal with it.
Nhưng nếu có việc quan trọng phát sinh, bạn sẽ phải xử lý nó.
That's kinda the end of the story.
Đại khái là vậy, không còn gì để bàn thêm.
Doesn't matter if you're on vacation.
Dù bạn đang đi nghỉ cũng không ngoại lệ.
Doesn't matter if it's the weekend.
Dù là cuối tuần cũng vậy.
You kinda always got to be on the ball and
Bạn gần như lúc nào cũng phải tỉnh táo, nắm bắt tình hình và
always be in a, in a place, mentally,
luôn ở trạng thái tinh thần
where you're prepared to deal with those things.
sẵn sàng để đối phó với những việc đó.
And then a sorta special example of that is,
Và một ví dụ khá đặc biệt về điều đó là,
is or of this kind of stress is fundraising.
là hoặc về loại căng thẳng này là gây quỹ.
So a scene from The Social Network.
Vậy đây là một cảnh trong The Social Network.
This is us partying and working at the same time.
Đây là cảnh chúng tôi vừa tiệc tùng vừa làm việc cùng lúc.
And somebody's spraying champagne everywhere.
Và có người đang xịt champagne khắp nơi.
You know, so The Social Network spends a lot of
Bạn biết đấy, The Social Network dành rất nhiều
time kind of painting these scenes.
thời gian để khắc họa những cảnh này.
Mark's not in the scene.
Mark không có mặt trong cảnh này.
The other thing they spend all their time on is
Điều khác mà họ dành toàn bộ thời gian là
kind of like painting how, him out to be a huge jerk.
khắc họa anh ấy như một kẻ đáng ghét cực kỳ.
This computer?
Cái máy tính này à?
Yes. Oh.
Vâng. Ồ.
Okay. So.
Được rồi. Vậy thì.
This is an, an actual scene from um, See it.
Đây là một, một cảnh thực tế từ ừm, Xem nhé.
I'm gonna move this just a little.
Tôi sẽ di chuyển cái này một chút.
Oh, no.
Ôi, không.
This, this will work.
Cái này, cái này sẽ ổn thôi.
This will work. Okay.
Cái này sẽ ổn. Được rồi.
On the PDF as well?
Cả trên PDF nữa à?
Yep Okay.
Ừ, được rồi.
Okay, cool. This is an actual scene from Palo Alto.
Được rồi, tuyệt. Đây là một cảnh thực tế từ Palo Alto.
Spent a lot of time, his desk, just kinda heads down and focused.
Dành nhiều thời gian ở bàn làm việc, chỉ cúi đầu và tập trung.
Mark was still kind or a jerk sometimes, but
Mark thỉnh thoảng vẫn là một kẻ đáng ghét, nhưng
in this more like fun loveable way, not a like sociopathic scorned lover way.
theo kiểu vui vẻ, đáng yêu hơn, chứ không phải kiểu người tình bị ruồng bỏ mang tính phản xã hội.
So this is him like, signaling his intention to,
Vậy đây là cảnh anh ấy kiểu như đang ra hiệu cho ý định của mình để,
you know, just be focused and keep working.
bạn biết đấy, cứ tập trung và tiếp tục làm việc.
Not be social.
Đừng giao du xã hội.
So then there's also the scene sort of
Vậy thì còn có cảnh này nữa, kiểu như
demonstrating the like brilliant insight moment.
thể hiện khoảnh khắc nhìn ra vấn đề thiên tài.
It's kind of like straight out of A Beautiful Mind.
Nó giống hệt như trong phim A Beautiful Mind.
They literally stole that scene.
Họ thực sự đã đạo cảnh đó.
So they like to paint it as you just kinda jump from one
Họ thích miêu tả như thể bạn cứ nhảy từ khoảnh khắc này
of these moments to, to the other moment with like partying in between,
sang khoảnh khắc khác, còn ở giữa thì toàn tiệc tùng,
but really we were just at that table the whole time.
nhưng thực ra chúng tôi lúc nào cũng ngồi ở cái bàn đó.
So interestingly if you compare this to
Thú vị là nếu bạn so sánh cái này với
the other photo, Mark is in the exact same position, but
bức ảnh kia, Mark ở đúng cùng một vị trí, nhưng
he's wearing different clothes.
anh ấy mặc quần áo khác.
This is definitely a different day.
Chắc chắn đây là một ngày khác.
So cool.
Thật tuyệt.
So that's what it, that's what it's actually like in person.
Vậy đó, đó là điều thực sự diễn ra khi ở ngoài đời.
And I just covered this bullet up here.
Và tôi vừa che gạch đầu dòng này ở phía trên.
This is the Economist article I was talking about a second ago.
Đây là bài báo The Economist mà tôi vừa nhắc đến lúc nãy.
So another form of, of, stress is just, like, unwanted media a, attention.
Vì vậy, một dạng căng thẳng khác chỉ đơn giản là sự chú ý không mong muốn từ truyền thông.
So part of it being glamorous is you get some positive media attention sometimes.
Vậy nên một phần sự hào nhoáng là đôi khi bạn nhận được sự chú ý tích cực từ truyền thông.
It's nice to be on, like,
Thật tuyệt khi được
the cover of Time and, like, be the person of the year.
lên bìa tạp chí Time và trở thành Nhân vật của năm.
It's maybe a little less nice to be on the cover of
Có lẽ sẽ kém dễ chịu hơn khi xuất hiện trên bìa tạp chí
People with, like, one of your wedding photos.
People với một trong những bức ảnh cưới của bạn.
It depends who you are.
Còn tùy vào bạn là ai.
Some people would like that.
Có người sẽ thích điều đó.
I'd really hate it.
Tôi thực sự rất ghét điều đó.
But when Valleywag like, you know,
Nhưng khi Valleywag, kiểu như, bạn biết đấy,
analyses your lecture and just tears you apart, like, you definitely don't want that.
phân tích bài nói của bạn và xé bạn ra từng mảnh, kiểu như, chắc chắn bạn không muốn điều đó.
Nobody wants that.
Không ai muốn điều đó cả.
And then, one thing I almost never hear people talk
Và rồi, có một điều tôi hầu như không bao giờ nghe mọi người nói tới
about is, you're just a of more committed.
là, bạn chỉ là một người cam kết hơn nhiều.
So if you're an employee of a startup.
Vậy nên nếu bạn là nhân viên của một startup.
and, you know, things are stressful,
và, bạn biết đấy, mọi thứ đều căng thẳng,
it's not going well, you're unhappy, you can just leave.
không suôn sẻ, bạn không vui, bạn có thể cứ thế rời đi.
For a founder you can leave but it's, it's very uncool.
Với người sáng lập, bạn có thể rời đi nhưng điều đó, điều đó rất không hay ho.
It's pretty much a black eye on the rest of your career.
Về cơ bản, đó là một vết nhơ đối với phần còn lại của sự nghiệp bạn.
And so you really are committed you know, for
Và vì vậy bạn thực sự phải cam kết, bạn biết đấy, trong
ten years if it's going well probably more
mười năm nếu mọi thứ suôn sẻ, có lẽ còn hơn
like five years if it's not going well.
năm năm nếu mọi thứ không suôn sẻ.
So three years to figure out that it's not going well and
Vì vậy ba năm để nhận ra rằng mọi thứ không suôn sẻ và
then if you find, like, a nice landing for your company,
sau đó nếu bạn tìm được, kiểu như, một kết cục tốt đẹp cho công ty,
another two years at the acquiring company.
thêm hai năm nữa ở công ty mua lại.
And if you leave before that, again, it's not only gonna harm yourself financially,
Và nếu bạn rời đi trước đó, một lần nữa, điều đó không chỉ gây hại cho bản thân bạn về tài chính,
it's gonna harm all your employees.
mà còn gây hại cho tất cả nhân viên của bạn.
So you pretty much don't um, so if you're lucky, and
Vì vậy về cơ bản bạn không, ừm, vì vậy nếu bạn may mắn, và
you have a bad startup idea you fail quickly um, but
bạn có một ý tưởng startup tệ, bạn thất bại nhanh chóng, ừm, nhưng
most of the time, it's not like that.
phần lớn thời gian, không phải như vậy.
All right, moving right along um, so.
Được rồi, chúng ta tiếp tục nhé, ừm, vậy thì.
And I should say,
Và tôi nên nói rằng,
I have had a lot of this stress in my own life,
tôi đã trải qua rất nhiều căng thẳng này trong chính cuộc đời mình,
especially in the early years of Facebook.
đặc biệt là trong những năm đầu của Facebook.
You know, I just got really unhealthy.
Bạn biết đấy, tôi đã trở nên rất không khỏe mạnh.
I wasn't exercising.
Tôi không tập thể dục.
I had a lot of anxiety.
Tôi bị lo âu rất nhiều.
Actually, I threw out my back, like, almost every six months, like,
Thực ra, tôi bị trẹo lưng gần như cứ sáu tháng một lần,
when I was like, 21, 22.
khi tôi khoảng 21, 22 tuổi.
Which was, like, pretty crazy.
Điều đó khá là điên rồ.
And so, if you do start a company.
Vì vậy, nếu bạn thực sự khởi nghiệp,
make, you know, be aware that you're gonna have to deal with this and
hãy lưu ý rằng bạn sẽ phải đối mặt với điều này và
you have to actually manage it.
bạn thực sự phải kiểm soát nó.
It's actually, like, one of your core responsibilities.
Thực ra, đây là một trong những trách nhiệm cốt lõi của bạn.
Ben Horowitz likes to say, like, the number one rule of
Ben Horowitz thường nói rằng quy tắc số một của
a CEO is managing your own psychology.
một CEO là kiểm soát tâm lý của chính mình.
It's absolutely true, make sure you do it.
Điều này hoàn toàn đúng, hãy chắc chắn bạn làm điều đó.
so, another reason so people especially if
vậy, một lý do khác khiến mọi người, đặc biệt là nếu
they've already had a job at another company.
họ đã từng làm việc ở một công ty khác.
You tend to develop this narrative of like, okay like,
Bạn thường hình thành suy nghĩ kiểu như, được rồi,
the people running this company are idiots, they're making all these stupid decisions,
những người điều hành công ty này thật ngốc, họ đưa ra toàn những quyết định ngu ngốc,
they're spending their time in, in these stupid ways.
họ dành thời gian theo những cách ngu ngốc như vậy.
I'm gonna start a company and I'm gonna do it better.
Tôi sẽ khởi nghiệp và tôi sẽ làm tốt hơn.
I'm gonna like, set all the rules.
Tôi sẽ đặt ra tất cả các quy tắc.
It's a pretty attractive idea.
Đó là một ý tưởng khá hấp dẫn.
Makes a lot of sense.
Nghe rất hợp lý.
If you've read my Medium posts you know what's coming.
Nếu bạn đã đọc các bài viết trên Medium của tôi, bạn sẽ biết điều gì sắp đến.
I'll give you guys a second to read this quote.
Tôi sẽ cho các bạn một chút thời gian để đọc trích dẫn này.
Cool. So this, this really resonates with me.
Hay đấy. Điều này thực sự khiến tôi đồng cảm.
And one thing I'd point out is you know, the reality of
Và một điều tôi muốn chỉ ra là, thực tế của
these decisions is pretty nu, nuanced.
những quyết định này khá là phức tạp, nhiều sắc thái.
The people you thought were idiots probably weren't idiots.
Những người bạn từng nghĩ là ngốc thì có lẽ họ không hề ngốc.
They probably just had like a really difficult decision in front of them.
Có lẽ họ chỉ đơn giản là đang đứng trước một quyết định rất khó khăn.
And people pulling them in multiple directions.
Và có nhiều người đang kéo họ theo nhiều hướng khác nhau.
So the most common thing I have to spend my time on.
Vì vậy, điều phổ biến nhất mà tôi phải dành thời gian cho
And, and focus my energy on as a CEO is like.
và tập trung sức lực vào khi làm CEO là kiểu như.
The, the problems that like other people are bringing to me.
Những vấn đề mà người khác mang đến cho tôi.
The, the other priorities that people create.
Những ưu tiên khác mà mọi người tạo ra.
And it's usually in the form of a conflict.
Và chúng thường ở dạng xung đột.
People wanna go in different directions.
Mọi người muốn đi theo những hướng khác nhau.
Or like customers want different things.
Hoặc khách hàng muốn những thứ khác nhau.
And like I might have my own opinion about that.
Và tôi có thể có ý kiến riêng về việc đó.
But really the, the game I'm
Nhưng thực ra trò chơi mà tôi
playing is like who do I disappoint the least?
đang chơi là kiểu: tôi làm ai thất vọng ít nhất?
And like just trying to like navigate all, all these difficult situations.
Và chỉ đơn giản là cố gắng điều hướng tất cả những tình huống khó khăn này.
And even on a day to day basis I might come in
Và ngay cả hằng ngày, tôi có thể bước vào
on Monday and like have all these, you know,
vào thứ Hai với rất nhiều, bạn biết đấy,
grand plans for like how I'm gonna improve
những kế hoạch lớn về cách tôi sẽ cải thiện
the company and what I'm gonna spend my time on, but
công ty và những việc tôi sẽ dành thời gian làm, nhưng
then if like an important employee is threatening to
rồi nếu một nhân viên quan trọng dọa nghỉ việc
quit, that's what I'm spending my time on.
thì đó chính là thứ tôi phải dành thời gian cho.
That's my number one priority.
Đó là ưu tiên số một của tôi.
So a subset of you're the boss is you have flexibility.
Vì vậy, một phần của việc làm sếp là bạn có sự linh hoạt.
You have control over your own schedule.
Bạn có quyền kiểm soát lịch trình của chính mình.
This really attractive idea.
Đây là một ý tưởng thực sự hấp dẫn.
So here's the reality.
Vậy thực tế là thế này.
And their Phil Libin quote.
Và câu trích dẫn của Phil Libin của họ.
So this, this truly reson, resonates with me as well.
Vì vậy điều này thực sự gây được tiếng vang với tôi.
And some of the reasons for this, again, you're always on call.
Và một trong những lý do là, một lần nữa, bạn luôn phải sẵn sàng.
So maybe you don't intend to work all parts of
Vì vậy có thể bạn không định làm việc suốt tất cả các phần của
the day but you might not get to control which ones.
ngày, nhưng bạn có thể không được quyết định phần nào.
You're a role model, this is super important.
Bạn là hình mẫu, điều này cực kỳ quan trọng.
So if you're an employee of a company um, you might have
Vậy nếu bạn là nhân viên của một công ty, bạn có thể có
some good weeks, you might have some bad weeks,
những tuần tốt, cũng có thể có những tuần tệ,
some weeks when you're, you're low energy, maybe you
có những tuần bạn năng lượng thấp, có lẽ bạn
wanna take a couple extra days off um, that's really
muốn nghỉ thêm vài ngày, điều đó thực sự
bad if you're, you're an entrepreneur like your team
tệ nếu bạn là doanh nhân, vì đội ngũ của bạn
will really signal off what your bringing to the table.
sẽ thực sự nhận ra những gì bạn đóng góp.
And so if you take your foot off the gas, so will they.
Vì vậy nếu bạn lơi tay ga, họ cũng sẽ như vậy.
And you're always working anyway.
Và dù sao thì bạn vẫn luôn làm việc.
So, if you're really passionate about an idea,
Vậy nên, nếu bạn thực sự đam mê một ý tưởng,
it's just gonna like pull you to, to keep working on it.
nó sẽ cuốn bạn tiếp tục làm việc với nó.
If you're working with great investors, you're working with great partners,
Nếu bạn làm việc với những nhà đầu tư tuyệt vời, những đối tác tuyệt vời,
they're gonna wanna be working really hard,
họ sẽ muốn làm việc thực sự chăm chỉ,
they're gonna want you to be working really hard uh, and
họ sẽ muốn bạn làm việc thực sự chăm chỉ, và
again, you're gonna wanna work really hard.
một lần nữa, bạn cũng sẽ muốn làm việc thật chăm chỉ.
So some some companies like to tell the story about you
Vì vậy một số công ty thích kể câu chuyện rằng bạn
can have your cake and eat it too, you can have, like,
có thể vừa có bánh vừa được ăn, bạn có thể có, kiểu như,
four day week, work weeks maybe if you're, if you're,
tuần làm việc bốn ngày, có lẽ nếu bạn là, nếu bạn là,
Tim Ferris maybe you can have a 12-hour work week.
Tim Ferriss có lẽ bạn có thể làm việc 12 giờ mỗi tuần.
It's a really attractive idea and it does work in a particular instance.
Đó là một ý tưởng rất hấp dẫn và nó thực sự hiệu quả trong một trường hợp cụ thể.
Which is if you wanna like actually have a small
Đó là khi bạn muốn, kiểu như, thực sự có một
business or go after a niche market.
doanh nghiệp nhỏ hoặc nhắm đến một thị trường ngách.
Then you're a small business entrepreneur.
Lúc đó bạn là một doanh nhân kinh doanh nhỏ.
That makes total sense.
Điều đó hoàn toàn hợp lý.
But as soon as you get past like two or
Nhưng ngay khi bạn vượt qua khoảng hai hoặc
three people uh, you really need to step it up and, and
ba người, uh, bạn thực sự cần nâng cao cường độ và,
be full time committed.
cam kết làm việc toàn thời gian.
cool.
được đấy.
So, this is the big one this is the, the one I
Vậy, đây là vấn đề lớn, đây là điều tôi
hear the most especially like candidates applying to
nghe nhiều nhất, đặc biệt là từ các ứng viên nộp đơn vào
a Asana they tell me, you know, I,
Asana, họ nói với tôi, bạn biết đấy, tôi,
I'd really like to work for, for
tôi thực sự muốn làm việc cho, cho
a much smaller company, or start my own because.
một công ty nhỏ hơn nhiều, hoặc tự khởi nghiệp vì.
Then I have a much bigger slice of the pie,
Khi đó tôi sẽ có phần bánh to hơn nhiều,
I'll have much more impact on how that company does and
tôi sẽ có ảnh hưởng lớn hơn nhiều đến kết quả hoạt động của công ty đó và
I'll have more equity so I'll make more money as well.
tôi sẽ có nhiều cổ phần hơn nên cũng sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.
So let's examine when this might be true.
Vậy hãy xem xét khi nào điều này có thể đúng.
So I'll explain these tables they're a little complex but
Tôi sẽ giải thích các bảng này, chúng hơi phức tạp một chút nhưng
let's focus on the left first so these is, this is just explaining.
hãy tập trung vào bên trái trước, nên đây chỉ là phần giải thích.
Dropbox and Facebook.
Dropbox và Facebook.
These are their current valuations.
Đây là định giá hiện tại của họ.
And this is how much money you might
Và đây là số tiền bạn có thể
make as employee number 100 coming into these companies.
hãy coi mình là nhân viên số 100 khi gia nhập những công ty này.
Especially if you're like, an experience, a relatively experienced engineer, like,
Đặc biệt nếu bạn là một kỹ sư có kinh nghiệm tương đối, ví dụ như
you have five years of, of industry experience.
bạn có năm năm kinh nghiệm trong ngành.
You're pretty likely to have an offer that's around 10 basis points.
Bạn khá có khả năng nhận được đề nghị với khoảng 10 basis points.
So if you joined DropBox a couple years ago,
Vì vậy, nếu bạn gia nhập Dropbox vài năm trước,
the upside you'd have already locked in.
thì phần lợi nhuận tiềm năng bạn đã chốt được.
As about ten million, there's plenty more growth from there.
Khoảng mười triệu, và còn rất nhiều tăng trưởng nữa từ mức đó.
If you leave the company if you joined Facebook a couple years into its,
Nếu bạn rời công ty, nếu bạn gia nhập Facebook vài năm sau khi nó
its existence you made $200 million.
ra đời, bạn đã kiếm được 200 triệu đô la.
This is a huge number.
Đây là một con số khổng lồ.
And if you.
Và nếu bạn.
Even if you joined Facebook as employee number 1,000.
Ngay cả khi bạn gia nhập Facebook với vai trò nhân viên số 1.000.
So you joined it in like 2009 you still made $20 million.
Tức là bạn gia nhập vào khoảng năm 2009 thì vẫn kiếm được 20 triệu đô la.
That's a giant number.
Đó là một con số khổng lồ.
And that's how you should be benchmarking when you're
Và đó là cách bạn nên đối chiếu khi bạn
thinking about what might I make as an entrepreneur.
nghĩ về việc mình có thể kiếm được bao nhiêu khi làm doanh nhân.
So moving over to the table on the right uh,
Vậy, chuyển sang bảng bên phải,
these are two theoretical companies you might start.
đây là hai công ty giả định mà bạn có thể khởi nghiệp.
So Uber for Pet Sitting, pretty good idea.
Vậy là Uber dành cho dịch vụ trông thú cưng, một ý tưởng khá hay.
If you're, if you're really well suited to this,
Nếu bạn thực sự phù hợp với việc này,
you might have, uh, a really good shot at building a $100 million company.
bạn có thể có cơ hội rất tốt để xây dựng một công ty trị giá 100 triệu đô la.
And then your share of that company is pretty likely to be about 10%.
Và khi đó, phần sở hữu của bạn trong công ty ấy khá có khả năng vào khoảng 10%.
That certainly fluctuates.
Con số này chắc chắn có biến động.
Some founders have a lot more than this, some have a lot less.
Có người sáng lập sở hữu nhiều hơn thế, có người lại ít hơn nhiều.
But after multiple rounds of dilution multiple rounds of option table, option pool creation,
Nhưng sau nhiều vòng pha loãng cổ phần, nhiều lần tạo quỹ cổ phiếu quyền chọn,
you're pretty likely to end up about here.
bạn rất có khả năng sẽ rơi vào khoảng đây.
If you have more than this,
Nếu bạn có nhiều hơn mức này,
I recommend Sam's post on like the equity split between founders and employees.
tôi khuyên bạn đọc bài viết của Sam về kiểu như tỷ lệ chia cổ phần giữa người sáng lập và nhân viên.
You probably should be giving out more.
Có lẽ bạn nên chia ra nhiều hơn.
And then but so basically, if you're extremely
Và rồi, nói cho cùng, nếu bạn cực kỳ
confident about building this $100 million business,
tự tin về việc xây dựng doanh nghiệp trị giá 100 triệu đô la này,
which is a big ask it should go without saying that
đây là một yêu cầu lớn, không cần nói cũng biết rằng
you should have a lot more confidence than Facebook in
bạn nên có sự tự tin nhiều hơn hẳn Facebook vào
2009 or Dropbox in 2014 and
năm 2009 hoặc Dropbox vào năm 2014, và
you might, for a start up that doesn't even exist yet.
bạn có thể có, đối với một startup thậm chí còn chưa tồn tại.
Then this is worth hearing.
Vậy thì điều này đáng để lắng nghe.
So if you have a $100 million idea and
Vì vậy, nếu bạn có một ý tưởng trị giá 100 triệu đô la và
you're pretty confident you can execute it, I would consider that.
bạn khá tự tin có thể thực hiện nó, tôi sẽ cân nhắc điều đó.
If you think you're the right entrepreneur to build
Nếu bạn nghĩ mình là doanh nhân phù hợp để xây dựng
Uber, Uber for space travel, that's really huge idea.
Uber, Uber cho du hành vũ trụ, đó thực sự là một ý tưởng rất lớn.
$2 billion idea.
Một ý tưởng trị giá 2 tỷ đô la.
You're actually gonna have a pretty good return for that.
Thực ra bạn sẽ có được một lợi nhuận khá tốt từ điều đó.
You should definitely do that.
Bạn chắc chắn nên làm điều đó.
This is also only the value after four years.
Đây cũng chỉ là giá trị sau bốn năm.
And this idea probably has legs.
Và ý tưởng này có lẽ còn đi xa được.
So definitely go after that.
Vì vậy, chắc chắn hãy theo đuổi nó.
If, if you're thinking of building that,
Nếu, nếu bạn đang nghĩ đến việc xây dựng điều đó,
you probably shouldn't even be in this class right now.
có lẽ bạn thậm chí không nên đang ở trong lớp học này.
You should go and, go and build that company.
Bạn nên đi và, đi xây dựng công ty đó.
So why is this, financial reward and, and impact, I
Vậy tại sao đây là, phần thưởng tài chính và, và tác động, tôi
really think that financial reward is very strongly
thực sự nghĩ rằng phần thưởng tài chính có mối liên hệ rất mạnh
correlated with the impact you have on the world.
với tác động bạn tạo ra lên thế giới.
If you don't believe that let's talk through some specific examples and
Nếu bạn không tin điều đó, hãy cùng bàn qua một vài ví dụ cụ thể và
not think about the equity at all.
hoàn toàn không nghĩ về cổ phần.
So why might joining a, a late-stage company actually
Vậy tại sao việc gia nhập một công ty ở giai đoạn muộn lại
provide you a lot of impact?
có thể mang lại cho bạn rất nhiều tác động?
You get this multiplier They have an existing massive user base.
Bạn có được hệ số nhân này. Họ đã có một lượng người dùng khổng lồ sẵn có.
If it's Facebook, it's a billion users.
Nếu là Facebook, con số là một tỷ người dùng.
Or if it's Google it's a billion users.
Hoặc nếu là Google, cũng là một tỷ người dùng.
They have existing infrastructure you get to build on.
Họ có sẵn hạ tầng để bạn xây dựng thêm.
That's also increasingly true for new startups.
Điều này ngày càng đúng với cả những startup mới.
Things like AWS.
Chẳng hạn như AWS.
Like awesome independent service providers.
Giống như các nhà cung cấp dịch vụ độc lập tuyệt vời.
But you usually get some, like, proprietary technology and it's all maintained for you.
Nhưng bạn thường được hưởng một số công nghệ độc quyền, và mọi thứ đều được bảo trì sẵn cho bạn.
It's a pretty great place to start uh, and
Đó là một điểm khởi đầu khá tuyệt, và
you get to work with a team and they'll help you
bạn được làm việc cùng một đội ngũ, và họ sẽ giúp bạn
just leverage your idea into something great.
biến ý tưởng của bạn thành điều gì đó tuyệt vời.
So, a couple of specific examples Bret Taylor came into employee around or
Vậy, xin đưa ra vài ví dụ cụ thể. Bret Taylor gia nhập Google với vai trò nhân viên khoảng thứ
came into Google as around employee number 1,500.
khoảng số 1.500.
And he invented Google Maps.
Và anh ấy đã phát minh ra Google Maps.
This is a product you guys probably use every day.
Đây là sản phẩm mà các bạn chắc hẳn dùng mỗi ngày.
I used it to get here.
Tôi đã dùng nó để đến đây.
And it's used by hundreds of millions of people all around the world.
Và nó được hàng trăm triệu người trên khắp thế giới sử dụng.
Didn't need to start a company to do that,
Anh ấy không cần phải thành lập công ty để làm điều đó,
did happen to get a big financial reward.
và tình cờ cũng nhận được một phần thưởng tài chính lớn.
But the, the point is he had massive impact.
Nhưng điều quan trọng là anh ấy đã tạo ra tác động cực kỳ lớn.
My co-founder Justin Rosenstein.
Đồng sáng lập của tôi, Justin Rosenstein.
Joined go, Google a little later after Brad he was a PM there.
Anh ấy gia nhập Google, hơi muộn hơn Brad một chút, và làm quản lý sản phẩm ở đó.
And just as a side project he
Và chỉ như một dự án phụ, anh ấy
ended up prototyping a chat which, which used to be
cuối cùng đã làm nguyên mẫu một tính năng chat, vốn từng là
a standalone app as integrated into Gmail,
một ứng dụng độc lập, được tích hợp vào Gmail,
like you see it on the upper right there.
giống như bạn thấy ở phía trên bên phải kia.
And before he did that, like people didn't even think you
Và trước khi anh ấy làm điều đó, mọi người thậm chí không nghĩ rằng bạn
could do chat over AJAX, or chat in the browser at all,
có thể làm chat qua AJAX, hay chat trên trình duyệt chút nào,
and he just kind of like demonstrated it, and
và anh ấy chỉ đơn giản là đã chứng minh điều đó, và
showed it to his team, and made it happen.
cho đội của mình xem, và biến nó thành hiện thực.
Again, this is probably a product most of you use maybe every day.
Một lần nữa, đây có lẽ là sản phẩm mà hầu hết các bạn dùng gần như mỗi ngày.
And then, perhaps even more impressively, shortly after that,.
Và rồi, có lẽ còn ấn tượng hơn, ngay sau đó,
JR left, he became employee around number 250 at Facebook.
JR rời đi, anh ấy trở thành nhân viên thứ khoảng 250 của Facebook.
And he led a hack-a-thon project along with people like Andrew Bosworth and
Và anh ấy dẫn dắt một dự án hackathon cùng với những người như Andrew Bosworth và
Leah Pearlman uh, to create the like button.
Leah Pearlman, để tạo ra nút Like.
So, this is one of the most popular elements anywhere on the web.
Vì vậy, đây là một trong những yếu tố phổ biến nhất trên web.
Totally changes how people use it.
Nó hoàn toàn thay đổi cách mọi người sử dụng nền tảng.
And again didn't need to start a company to do it and
Và một lần nữa, anh ấy không cần thành lập công ty để làm điều đó, và
almost certainly would have failed if he had tried.
gần như chắc chắn sẽ thất bại nếu anh ấy thử làm vậy.
Because he really needed the distribution of Facebook to make it work.
Bởi vì anh ấy thực sự cần kênh phân phối của Facebook để nó hoạt động.
So important to, to keep in mind the context for uh,
Vì vậy, điều quan trọng là phải ghi nhớ bối cảnh về
what kind of company you're trying to start and like,
loại công ty bạn đang muốn khởi nghiệp, và
where will you actually be able to make it happen.
nơi bạn thực sự có thể biến nó thành hiện thực.
So what's the best reason?
Vậy lý do tốt nhất là gì?
So, Sam already talked about this a little bit but
Vậy, Sam đã nói qua về điều này một chút rồi, nhưng
basically, you can't not do it.
về cơ bản, bạn không thể không làm nó.
You're super passionate about this idea.
Bạn cực kỳ đam mê ý tưởng này.
You're the right person to do it.
Bạn là người phù hợp để làm điều đó.
You've gotta make it happen.
Bạn phải biến nó thành hiện thực.
So how does this break down?
Vậy điều này được chia nhỏ thế nào?
Cuz we're getting close to end here.
Vì chúng ta sắp đến phần kết rồi.
How am I doing on time?
Tôi còn bao nhiêu thời gian?
Cool.
Tuyệt.
Sweet. Perfect.
Hay quá. Hoàn hảo.
So this, this is sort of like a word play.
Vậy đây, đây là kiểu chơi chữ.
You can't not do it in two ways.
Bạn không thể không làm theo hai cách.
One is, you're so passionate about it that you're just like,
Cách thứ nhất là, bạn đam mê đến mức bạn chỉ nghĩ,
you have to do it.
mình phải làm nó.
You're gonna do it anyway.
Dù sao bạn cũng sẽ làm nó.
And this is really important.
Và điều này thực sự quan trọng.
Cuz you'll need that passion to get through all of
Vì bạn sẽ cần niềm đam mê đó để vượt qua tất cả
those like hard parts of being an entrepreneur that we talked about earlier.
những phần khó khăn của việc làm doanh nhân mà chúng ta đã nói đến trước đó.
You'll also need it to effectively recruit.
Bạn cũng cần nó để tuyển dụng hiệu quả.
Candidates can smell when you don't have passion.
Ứng viên có thể cảm nhận được khi bạn thiếu đam mê.
And there are enough entrepreneurs out there who do have passion.
Và có đủ doanh nhân ngoài kia có đam mê.
That they may as well work for one of those.
Đến mức họ có thể làm việc cho một trong số đó.
So this is sort of like table stakes for being an entrepreneur.
Vậy đây gần như là điều kiện tối thiểu để trở thành doanh nhân.
Your subconscious can also tell when you
Tiềm thức của bạn cũng có thể nhận ra khi bạn
don't have passion and that'll be a huge problem.
thiếu đam mê, và điều đó sẽ là một vấn đề lớn.
And then so the other way to interpret this is the world
Và cách hiểu khác của điều này là thế giới
needs you to do it.
cần bạn làm điều đó.
So this is sort of validation that the idea is important.
Vì vậy, đây là một kiểu xác nhận rằng ý tưởng ấy quan trọng.
It's gonna make the world better, so the world needs it.
Nó sẽ làm thế giới tốt đẹp hơn, nên thế giới cần nó.
If it's not em, if it's not something the world needs,
Nếu điều đó không phải, à, nếu nó không phải thứ mà thế giới cần,
go do something the world needs.
thì hãy đi làm điều mà thế giới cần.
Your time's really valuable. Um, there are plenty good ideas out there.
Thời gian của bạn thực sự quý giá. Ừm, ngoài kia có rất nhiều ý tưởng hay.
Maybe it's not one of your own.
Có thể đó không phải ý tưởng của chính bạn.
Maybe it's an existing company.
Có thể đó là một công ty đã tồn tại.
But you may as well work on something that's gonna be good.
Nhưng dù sao bạn cũng nên làm việc cho điều gì đó thật sự tốt đẹp.
And then the second way to
Và cách hiểu thứ hai là
interpret this is the world needs you to do it.
thế giới cần chính bạn làm điều đó.
You're actually well suited to this problem in some way.
Thực ra bạn có một số lợi thế phù hợp với vấn đề này theo cách nào đó.
If this isn't true it may be a sign that
Nếu điều này không đúng, đó có thể là dấu hiệu cho thấy
your time is better spent somewhere else.
thời gian của bạn nên được dùng vào việc khác.
But also just best case scenario if this isn't true,
Nhưng cũng nói thêm, trong trường hợp tốt nhất nếu điều này không đúng,
you out compete the team for which it is true.
bạn sẽ vượt qua đội nhóm mà điều đó là đúng với họ.
And you just end up with like a sub-optimal outcome for the world.
Và cuối cùng thế giới chỉ nhận được một kết quả chưa tối ưu.
That doesn't feel very good.
Nghe điều đó không mấy dễ chịu.
So drawing this back to my own experience at Asana, you know, Justin and
Vậy nên, quay lại kinh nghiệm của chính tôi ở Asana, bạn biết đấy, Justin và
I were kind of like reluctant entrepreneurs.
tôi khi ấy khá miễn cưỡng trở thành doanh nhân.
We, before we founded Asana so we're working at Facebook.
Chúng tôi, trước khi thành lập Asana, đang làm việc tại Facebook.
We were already working on a great problem.
Chúng tôi đã và đang làm việc trên một vấn đề lớn.
And we would basically work all day long on our normal projects and
Và về cơ bản, cả ngày chúng tôi làm các dự án thông thường của mình, rồi
then at night we would keep working on this internal
buổi tối chúng tôi lại tiếp tục làm việc trên công cụ nội bộ này
task manager that was used internally at the company.
trình quản lý công việc từng được dùng nội bộ trong công ty.
And it was just cuz we were like so
Và chỉ vì chúng tôi quá
passionate about the idea that was so
đam mê ý tưởng ấy, một ý tưởng
clearly valuable, that we couldn't do anything else.
rõ ràng có giá trị đến mức chúng tôi không thể làm gì khác.
And at some point we had to have the hard
Và đến một lúc, chúng tôi phải đối mặt với
conversation of like, okay well what does it
cuộc trò chuyện khó khăn: được rồi, vậy nếu
mean if we don't actually start this company.
chúng ta không thực sự khởi nghiệp công ty này thì có nghĩa là gì.
We were pretty, we were able to
Chúng tôi khá là, chúng tôi có thể
see the impact it was having on Facebook.
thấy được tác động mà nó đang tạo ra trên Facebook.
We were pretty convinced it could be really valuable for the world.
Chúng tôi khá tin rằng nó có thể thực sự có giá trị cho thế giới.
We were also pretty convinced nobody else was gonna build it.
Chúng tôi cũng khá tin rằng không ai khác sẽ xây dựng nó.
The problem had been around a long time and
Vấn đề này đã tồn tại từ rất lâu và
we just kept seeing sort of incremental solutions to it.
chúng tôi chỉ liên tục thấy những giải pháp mang tính cải tiến nhỏ cho nó.
So if we didn't go out with the one that we thought was best,
Vì vậy, nếu chúng tôi không tung ra giải pháp mà mình cho là tốt nhất,
we thought there'd be a lot of value left on the table.
chúng tôi nghĩ sẽ có rất nhiều giá trị bị bỏ lỡ.
And yeah.
Và, ừ.
So we just couldn't, couldn't stop working on it.
Vì thế chúng tôi chỉ không thể, không thể ngừng làm việc với nó.
And literally the idea was like beating itself out of
Và theo đúng nghĩa đen, ý tưởng ấy như tự đập ra khỏi
our chest, like forcing itself into the world.
lồng ngực chúng tôi, như thể tự ép mình ra thế giới.
And I think that's the feeling you should really be
Và tôi nghĩ đó chính là cảm giác bạn thực sự nên
looking for when you start a company.
tìm kiếm khi bắt đầu khởi nghiệp.
That's how you know you have the right idea.
Đó là cách bạn biết mình có ý tưởng đúng.
So I'll go ahead and stop there.
Vậy thì tôi sẽ dừng ở đây.
I'll put some recommended books up here, but won't narrate them.
Tôi sẽ đưa một số sách gợi ý lên đây, nhưng sẽ không đọc chúng.
And maybe, that's the end of the class.
Và có lẽ, đó là phần kết thúc buổi học.
Yeah, thank you.
Ừ, cảm ơn bạn.
Maybe you guys could stick around for
Có lẽ các bạn có thể ở lại
a few minutes if you have questions for him.
vài phút nếu các bạn có câu hỏi dành cho thầy ấy.
And uh, see you Thursday.
Và, hẹn gặp lại các bạn vào thứ Năm.
Thank you.
Cảm ơn các bạn.