How reading changes the way your brain works - BBC World Service

Clicking on this video activated circuits in your brain

Việc nhấp vào video này đã kích hoạt các mạch thần kinh trong não bạn

that took thousands of years to develop the ones required for reading.

những mạch đã mất hàng nghìn năm để hình thành, tức những mạch cần thiết cho việc đọc.

We think of language as natural and reading is written language,

Chúng ta cho rằng ngôn ngữ là tự nhiên và đọc là ngôn ngữ viết,

so it must be natural. But it isn't.

nên đọc hẳn cũng tự nhiên. Nhưng không phải vậy.

It isn't natural at all.

Nó hoàn toàn không tự nhiên.

Scientific studies indicate that a neurotypical brain is born

Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng một bộ não phát triển bình thường được sinh ra

with the circuitry that allows our eyes to see

với hệ thống mạch cho phép mắt chúng ta nhìn thấy

and our vocal cords to produce sounds,

và dây thanh âm tạo ra âm thanh,

but it doesn't innately have the ability to read.

nhưng bẩm sinh nó không có khả năng đọc.

From an evolutionary time scale, our brain hasn't had enough time

Xét theo thang thời gian tiến hóa, não bộ của chúng ta chưa có đủ thời gian

to develop a dedicated reading brain.

để phát triển một vùng não chuyên biệt cho việc đọc.

And so to build a reading brain network,

Vì vậy, để xây dựng mạng lưới não phục vụ việc đọc,

we co-opt parts of the brain involved in vision and auditory processing,

chúng ta tận dụng các phần não vốn tham gia vào xử lý thị giác và thính giác,

and language and attention and affect.

cùng với ngôn ngữ, sự chú ý và cảm xúc.

The Sumerian cuneiform symbols are thought to be one

Các ký hiệu chữ hình nêm của người Sumer được cho là một

of the earliest writing systems in the world, dating back to around 3300 BC.

trong những hệ thống chữ viết sớm nhất thế giới, có niên đại khoảng năm 3300 TCN.

Around the same time, though, Egyptians started developing their hieroglyphics.

Tuy nhiên, vào khoảng thời gian đó, người Ai Cập cũng bắt đầu phát triển chữ tượng hình của họ.

Symbols evolved over time.

Các ký hiệu đã tiến hóa theo thời gian.

The more we read and wrote, the more sophisticated

Chúng ta đọc và viết càng nhiều, chúng càng trở nên tinh vi

they became becoming the letters and characters we recognise today.

và dần trở thành những chữ cái và ký tự mà chúng ta nhận ra ngày nay.

Scientists now know that reading activates the brain

Các nhà khoa học hiện nay biết rằng việc đọc kích hoạt não bộ

so that letters and words become associated with sounds and meanings.

để các chữ cái và từ ngữ được liên kết với âm thanh và ý nghĩa.

Reading is really a whole brain process.

Đọc thực sự là một quá trình toàn não.

It involves activation and all four lobes of the cortex.

Nó liên quan đến sự kích hoạt cả bốn thùy của vỏ não.

The process of developing a reading brain alters everything

Quá trình hình thành một bộ não biết đọc làm thay đổi mọi thứ

from brain activity to brain structure and brain connectivity.

từ hoạt động của não đến cấu trúc não và mức độ kết nối của não.

And the language we read also shapes our brain.

Và ngôn ngữ mà chúng ta đọc cũng định hình não bộ của chúng ta.

Chinese characters, for instance, are an example of the logographic system.

Ví dụ, chữ Hán là một ví dụ của hệ thống chữ biểu ý.

Each object or idea is represented by a symbol rather than

Mỗi đối tượng hay ý tưởng được biểu diễn bằng một ký hiệu thay vì

by a set of letters of the alphabet.

bằng một tập hợp các chữ cái trong bảng chữ cái.

Research indicates that learning logographic writing systems activates different areas of the brain

Nghiên cứu cho thấy việc học hệ thống chữ viết biểu ý kích hoạt những vùng não khác

than learning an alphabet-based language like English.

so với việc học một ngôn ngữ dùng bảng chữ cái như tiếng Anh.

The areas involved in visual memory and visual association do more of the work.

Các vùng liên quan đến trí nhớ thị giác và liên tưởng thị giác đảm nhận phần việc nhiều hơn.

This theory was corroborated after scientists studied

Giả thuyết này được củng cố sau khi các nhà khoa học nghiên cứu

a bilingual patient who knew both Chinese and English.

một bệnh nhân song ngữ biết cả tiếng Trung lẫn tiếng Anh.

The man suffered a massive stroke, which affected some areas of his brain,

Người đàn ông này bị đột quỵ nặng, ảnh hưởng đến một số vùng não của ông,

including his ability to read Chinese,

bao gồm khả năng đọc tiếng Trung của ông,

but astonishingly, his proficiency in English remained intact.

nhưng đáng kinh ngạc là khả năng tiếng Anh của ông vẫn còn nguyên vẹn.

It's a beautiful

Đây là một

example of how the brain circuit reflects the requirements of Chinese,

ví dụ tuyệt đẹp cho thấy mạch não phản ánh những yêu cầu của tiếng Trung như thế nào,

which inevitably means more visual memory and visual processing

điều này tất yếu đòi hỏi nhiều trí nhớ thị giác và xử lý thị giác hơn

of those beautifully intricate symbols or characters.

đối với những ký hiệu hay chữ viết vô cùng phức tạp và tinh xảo đó.

Whatever the language, reading not only impacts the brain,

Dù là ngôn ngữ nào, việc đọc không chỉ tác động đến não bộ,

but it also affects us on a physical level.

mà còn ảnh hưởng đến chúng ta ở mức độ thể chất.

We might feel in our guts the nervousness or the pain of a character.

Chúng ta có thể cảm nhận trong ruột sự lo lắng hay nỗi đau của một nhân vật.

And I mean that not only like I feel it inside me, but I mean that literally.

Và ý tôi không chỉ là cảm giác như thể nó ở bên trong tôi, mà là theo nghĩa đen.

Like the anterior insula, which is responsible for gastromotoric

Chẳng hạn như vùng insula trước, chịu trách nhiệm về chuyển động

movement for feelings of nausea and pain and discomfort

dạ dày-ruột cũng như các cảm giác buồn nôn, đau và khó chịu

is also the part of the brain that's associated with

đồng thời cũng là vùng não gắn liền với

many of the empathic processes.

nhiều quá trình đồng cảm.

And the brain is very adaptable.

Và não bộ có khả năng thích nghi rất cao.

Evidence suggests that it's already changing as a result of new technologies.

Bằng chứng cho thấy não bộ đã và đang thay đổi do các công nghệ mới.

Reading on a phone or tablet is generally passive scrolling,

Đọc trên điện thoại hoặc máy tính bảng thường chỉ là lướt xem một cách thụ động,

often interrupted by messages and alerts.

và thường bị gián đoạn bởi tin nhắn và thông báo.

When we read on screens, we tend to skim,

Khi đọc trên màn hình, chúng ta có xu hướng đọc lướt,

and when we skim, we're more susceptible to misinformation.

và khi đọc lướt, chúng ta dễ bị tác động bởi thông tin sai lệch hơn.

We need to support individuals

Chúng ta cần hỗ trợ mọi người

in being able to think critically about the things that they're reading,

để họ có thể tư duy phản biện về những nội dung mình đọc,

because that's fundamental to a democracy is our ability to analyse

bởi vì khả năng phân tích

and think deeply about the information that's that we're consuming.

và suy nghĩ sâu sắc về thông tin mà chúng ta tiếp nhận là nền tảng của một nền dân chủ.

Some academic research even suggests that children who use cell phones

Một số nghiên cứu học thuật thậm chí cho thấy trẻ em dùng điện thoại di động

from an early age perform worse in school later in life.

từ khi còn nhỏ sẽ có kết quả học tập kém hơn khi lớn lên.

At eight years of age, the amount of digital exposure predicted

Ở độ tuổi tám, mức độ tiếp xúc với kỹ thuật số đã dự báo

their attentional executive function processing and academic performance.

khả năng xử lý chức năng điều hành chú ý và thành tích học tập của các em.

And it's a negative. The more digital, the worse academic.

Và mối tương quan này là tiêu cực: càng tiếp xúc nhiều kỹ thuật số, thành tích học tập càng kém.

If you can imagine if that brain is constantly being distracted

Hãy tưởng tượng nếu bộ não đó liên tục bị phân tán

and hyper stimulated, you're going to have them not able

và bị kích thích quá mức, thì các em sẽ không thể

to really move from one stimulus to the next

thực sự chuyển từ kích thích này sang kích thích khác

without a desire for ever quicker intervals between stimuli.

mà không đòi hỏi khoảng cách giữa các kích thích ngày càng ngắn hơn.

So then you have kids going offline and saying they're bored.

Vì vậy, trẻ em khi ngắt kết nối lại nói rằng chúng thấy chán.

It's a relatively new field of research, and some studies suggest that monitored

Đây là một lĩnh vực nghiên cứu còn tương đối mới, và một số nghiên cứu cho rằng thời gian dùng màn hình có giám sát

and education-focused screen time can be beneficial to children.

và tập trung vào giáo dục có thể mang lại lợi ích cho trẻ em.

For parents concerned about navigating the digital world,

Đối với các bậc phụ huynh lo lắng về việc định hướng trong thế giới số,

the advice is to go back to basics.

lời khuyên là quay về với những điều cơ bản.

The antidote to all that's happening is the simplest, most beautiful one,

Phương thuốc hóa giải tất cả những gì đang diễn ra là cách đơn giản và đẹp đẽ nhất,

and that is to have our children immersed

và đó là để con cái chúng ta được đắm mình

in reading and have a reading life.

trong việc đọc và có một đời sống đọc sách.

Our parents and teachers all have to help,

Cha mẹ và giáo viên đều phải giúp một tay,

you know, they have to model, they have to read to their child.

bạn biết đấy, họ phải làm gương, phải đọc sách cho con mình nghe.

They have to love it themselves.

Bản thân họ cũng phải yêu thích việc đọc.

And this is likely to have benefits beyond the individual reader.

Và điều này có khả năng mang lại lợi ích vượt ra ngoài phạm vi từng người đọc.

The power of deep reading is really fundamental to our humanity.

Sức mạnh của việc đọc sâu thực sự là nền tảng cho nhân tính của chúng ta.

When we read deeply, we change our brains and we change who we are.

Khi chúng ta đọc sâu, chúng ta thay đổi bộ não và thay đổi chính con người mình.

And that process of changing the minds and hearts of individuals

Và quá trình thay đổi suy nghĩ và trái tim của từng cá nhân

changes society and allows us to build bigger, more beautiful futures.

sẽ thay đổi xã hội và giúp chúng ta xây dựng những tương lai lớn lao và tốt đẹp hơn.