What Makes a Good Life? Lessons from the Longest Study on Happiness | Robert Waldinger | TED

What keeps us healthy and happy as we go through life?

Điều gì giúp chúng ta khỏe mạnh và hạnh phúc suốt cuộc đời?

If you were going to invest now in your future best self,

Nếu bây giờ bạn muốn đầu tư vào phiên bản tốt nhất của chính mình trong tương lai,

where would you put your time and your energy?

bạn sẽ dành thời gian và năng lượng vào đâu?

There was a recent survey of millennials

Gần đây có một cuộc khảo sát về thế hệ millennials

asking them what their most important life goals were,

hỏi họ những mục tiêu quan trọng nhất trong đời là gì,

and over 80 percent said

và hơn 80 phần trăm cho biết

that a major life goal for them was to get rich.

một mục tiêu lớn trong đời của họ là trở nên giàu có.

And another 50 percent of those same young adults

Và thêm 50 phần trăm trong số những người trẻ tuổi đó

said that another major life goal was to become famous.

nói rằng một mục tiêu lớn khác là trở nên nổi tiếng.

And we're constantly told to lean in to work, to push harder

Và chúng ta liên tục được khuyên phải dồn sức cho công việc, cố gắng hơn nữa

and achieve more.

và đạt được nhiều hơn.

We're given the impression that these are the things that we need to go after

Chúng ta được tạo ấn tượng rằng đây là những thứ mình cần theo đuổi

in order to have a good life.

để có một cuộc sống tốt đẹp.

Pictures of entire lives,

Những bức tranh toàn cảnh về cả một cuộc đời,

of the choices that people make and how those choices work out for them,

về những lựa chọn con người đưa ra và kết quả của những lựa chọn đó,

those pictures are almost impossible to get.

thì những bức tranh như vậy gần như không thể có được.

Most of what we know about human life

Phần lớn những gì chúng ta biết về cuộc sống con người

we know from asking people to remember the past,

đều đến từ việc yêu cầu người ta nhớ lại quá khứ,

and as we know, hindsight is anything but 20/20.

và như chúng ta biết, nhìn lại quá khứ hoàn toàn không hề rõ ràng.

We forget vast amounts of what happens to us in life,

Chúng ta quên rất nhiều điều đã xảy ra với mình trong đời,

and sometimes memory is downright creative.

và đôi khi trí nhớ còn... sáng tác thêm không ít.

But what if we could watch entire lives

Nhưng nếu chúng ta có thể theo dõi cả một cuộc đời

as they unfold through time?

khi nó diễn ra theo thời gian thì sao?

What if we could study people from the time that they were teenagers

Nếu chúng ta có thể nghiên cứu con người từ thời họ còn là thiếu niên

all the way into old age

cho đến tận tuổi già thì sao

to see what really keeps people happy and healthy?

để xem điều gì thực sự giúp con người hạnh phúc và khỏe mạnh?

We did that.

Chúng tôi đã làm điều đó.

The Harvard Study of Adult Development

Nghiên cứu Phát triển Người trưởng thành của Harvard

may be the longest study of adult life that's ever been done.

có lẽ là nghiên cứu dài nhất từng được thực hiện về đời sống người trưởng thành.

For 75 years, we've tracked the lives of 724 men,

Suốt 75 năm, chúng tôi đã theo dõi cuộc sống của 724 người đàn ông,

year after year, asking about their work, their home lives, their health,

năm này qua năm khác, hỏi về công việc, đời sống gia đình, sức khỏe của họ,

and of course asking all along the way without knowing how their life stories

và tất nhiên là hỏi suốt chặng đường mà không biết câu chuyện đời họ

were going to turn out.

sẽ diễn biến ra sao.

Studies like this are exceedingly rare.

Những nghiên cứu như thế này vô cùng hiếm.

Almost all projects of this kind fall apart within a decade

Hầu hết các dự án loại này đều tan rã trong vòng một thập kỷ

because too many people drop out of the study,

vì quá nhiều người rút khỏi nghiên cứu,

or funding for the research dries up, or the researchers get distracted,

hoặc nguồn tài trợ cạn kiệt, hoặc các nhà nghiên cứu bị phân tâm,

or they die, and nobody moves the ball further down the field.

hoặc họ qua đời, và không ai đưa công việc tiến xa hơn.

But through a combination of luck and the persistence of several generations of researchers,

Nhưng nhờ sự kết hợp giữa may mắn và sự bền bỉ của nhiều thế hệ nhà nghiên cứu,

this study has survived.

nghiên cứu này đã tồn tại được.

About 60 of our original 724 men are still alive,

Khoảng 60 trong số 724 người đàn ông ban đầu vẫn còn sống,

still participating in the study, most of them in their 90s.

vẫn tham gia nghiên cứu, hầu hết đều ở độ tuổi 90.

And we are now beginning to study

Và giờ đây chúng tôi bắt đầu nghiên cứu

the more than 2,000 children of these men.

hơn 2.000 người con của những người đàn ông này.

And I'm the fourth director of the study.

Và tôi là giám đốc thứ tư của nghiên cứu.

Since 1938, we've tracked the lives of two groups of men.

Từ năm 1938, chúng tôi đã theo dõi cuộc sống của hai nhóm đàn ông.

The first group started in the study when they were sophomores at Harvard College.

Nhóm đầu tiên tham gia nghiên cứu khi họ là sinh viên năm hai tại Đại học Harvard.

They all finished college during World War II,

Tất cả họ hoàn thành đại học trong Thế chiến thứ hai,

and then most went off to serve in the war.

và sau đó hầu hết đã đi nghĩa vụ tham chiến.

And the second group that we've followed

Và nhóm thứ hai mà chúng tôi theo dõi

was a group of boys from Boston's poorest neighborhoods,

là một nhóm các cậu bé đến từ những khu phố nghèo nhất của Boston,

boys who were chosen for the study

những cậu bé được chọn tham gia nghiên cứu

specifically because they were from some of the most troubled and disadvantaged families

chính vì họ xuất thân từ một số gia đình khó khăn và thiệt thòi nhất

in the Boston of the 1930s.

ở Boston vào những năm 1930.

Most lived in tenements, many without hot and cold running water.

Hầu hết sống trong các khu nhà tập thể chật chội, nhiều nhà không có nước nóng và nước lạnh chảy.

When they entered the study, all of these teenagers were interviewed.

Khi tham gia nghiên cứu, tất cả những thiếu niên này đều được phỏng vấn.

They were given medical exams.

Họ được khám sức khỏe.

We went to their homes and we interviewed their parents.

Chúng tôi đến nhà họ và phỏng vấn cha mẹ của họ.

And then these teenagers grew up into adults who entered all walks of life.

Rồi những thiếu niên này lớn lên thành người trưởng thành, bước vào đủ mọi ngành nghề trong xã hội.

They became factory workers and lawyers and bricklayers and doctors,

Họ trở thành công nhân nhà máy, luật sư, thợ xây và bác sĩ,

one President of the United States.

trong đó có một người trở thành Tổng thống Hoa Kỳ.

Some developed alcoholism. A few developed schizophrenia.

Một số người mắc chứng nghiện rượu. Một vài người mắc bệnh tâm thần phân liệt.

Some climbed the social ladder

Một số người leo lên nấc thang xã hội

from the bottom all the way to the very top,

từ đáy xã hội lên tận đỉnh cao,

and some made that journey in the opposite direction.

và một số người đi theo hướng ngược lại.

The founders of this study would never in their wildest dreams

Những người sáng lập nghiên cứu này chưa bao giờ dám mơ

have imagined that I would be standing here today, 75 years later,

rằng 75 năm sau, tôi sẽ đứng đây hôm nay,

telling you that the study still continues.

và kể với các bạn rằng nghiên cứu vẫn đang tiếp diễn.

Every two years, our patient and dedicated research staff

Cứ hai năm một lần, đội ngũ nghiên cứu kiên nhẫn và tận tâm của chúng tôi

calls up our men and asks them if we can send them

lại gọi điện cho các ông và hỏi liệu chúng tôi có thể gửi

yet one more set of questions about their lives.

thêm một bộ câu hỏi nữa về cuộc sống của họ hay không.

Many of the inner city Boston men ask us,

Nhiều người đàn ông ở nội thành Boston hỏi chúng tôi,

"Why do you keep wanting to study me? My life just isn't that interesting."

"Sao các bạn cứ muốn nghiên cứu tôi mãi vậy? Cuộc sống của tôi đâu có gì thú vị."

The Harvard men never ask that question.

Những người đàn ông Harvard thì không bao giờ hỏi câu đó.

To get the clearest picture of these lives, we don't just send them questionnaires.

Để có bức tranh rõ ràng nhất về những cuộc đời này, chúng tôi không chỉ gửi bảng câu hỏi.

We interview them in their living rooms.

Chúng tôi phỏng vấn họ ngay tại phòng khách nhà họ.

We get their medical records from their doctors.

Chúng tôi lấy hồ sơ y tế của họ từ bác sĩ.

We draw their blood, we scan their brains, we talk to their children.

Chúng tôi lấy máu, quét não, và trò chuyện với con cái của họ.

We videotape them talking with their wives about their deepest concerns.

Chúng tôi quay video cảnh họ trò chuyện với vợ về những điều lo lắng sâu kín nhất.

And when, about a decade ago, we finally asked the wives

Và khoảng một thập kỷ trước, khi cuối cùng chúng tôi hỏi các bà vợ

if they would join us as members of the study,

liệu họ có muốn tham gia nghiên cứu cùng chúng tôi với tư cách thành viên không,

many of the women said, "You know, it's about time."

nhiều người phụ nữ đã nói: "Anh biết đấy, cũng đến lúc rồi."

So what have we learned?

Vậy chúng tôi đã học được điều gì?

What are the lessons that come from the tens of thousands of pages

Những bài học đến từ hàng chục nghìn trang

of information that we've generated on these lives?

thông tin mà chúng tôi thu thập về những cuộc đời này là gì?

Well, the lessons aren't about wealth or fame or working harder and harder.

Thật ra, những bài học ấy không nói về của cải, danh vọng hay việc làm ngày càng chăm chỉ hơn.

The clearest message that we get from this 75-year study is this:

Thông điệp rõ ràng nhất mà chúng tôi rút ra từ nghiên cứu 75 năm này là:

Good relationships keep us happier and healthier. Period.

Các mối quan hệ tốt giúp chúng ta hạnh phúc và khỏe mạnh hơn. Chấm hết.

We've learned three big lessons about relationships.

Chúng tôi đã rút ra ba bài học lớn về các mối quan hệ.

The first is that social connections are really good for us,

Bài học đầu tiên là các kết nối xã hội thực sự có lợi cho chúng ta,

and that loneliness kills.

và sự cô đơn có thể giết chết con người.

It turns out that people who are more socially connected

Hóa ra, những người có nhiều kết nối xã hội hơn

to family, to friends, to community,

với gia đình, bạn bè, cộng đồng,

are happier, they're physically healthier, and they live longer

thì hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn về thể chất và sống lâu hơn

than people who are less well connected.

so với những người ít kết nối hơn.

And the experience of loneliness turns out to be toxic.

Và trải nghiệm cô đơn hóa ra mang tính độc hại.

People who are more isolated than they want to be from others

Những người bị cô lập với người khác nhiều hơn mức họ mong muốn

find that they are less happy, their health declines earlier in midlife,

thấy mình kém hạnh phúc hơn, sức khỏe suy giảm sớm hơn ở tuổi trung niên,

their brain functioning declines sooner

chức năng não suy giảm sớm hơn

and they live shorter lives than people who are not lonely.

và họ sống ngắn hơn so với những người không cô đơn.

And the sad fact is that at any given time,

Và thực tế đáng buồn là tại bất kỳ thời điểm nào,

more than one in five Americans will report that they're lonely.

hơn một trong năm người Mỹ sẽ cho biết họ đang cô đơn.

And we know that you can be lonely in a crowd

Và chúng ta biết rằng bạn có thể cô đơn giữa đám đông

and you can be lonely in a marriage,

và bạn cũng có thể cô đơn trong hôn nhân,

so the second big lesson that we learned

vì vậy bài học lớn thứ hai mà chúng tôi rút ra

is that it's not just the number of friends you have,

là không chỉ số lượng bạn bè bạn có,

and it's not whether or not you're in a committed relationship,

cũng không phải việc bạn có đang trong một mối quan hệ cam kết hay không,

but it's the quality of your close relationships that matters.

mà chính chất lượng của những mối quan hệ thân thiết mới là điều quan trọng.

It turns out that living in the midst of conflict is really bad for our health.

Hóa ra sống giữa những xung đột thực sự có hại cho sức khỏe của chúng ta.

High-conflict marriages, for example, without much affection,

Ví dụ, những cuộc hôn nhân nhiều xung đột, thiếu tình cảm,

turn out to be very bad for our health, perhaps worse than getting divorced.

hóa ra rất có hại cho sức khỏe, có lẽ còn tệ hơn cả việc ly hôn.

And living in the midst of good, warm relationships is protective.

Còn sống giữa những mối quan hệ tốt đẹp, ấm áp thì lại có tác dụng bảo vệ.

Once we had followed our men all the way into their 80s,

Khi chúng tôi đã theo dõi những người đàn ông của mình cho đến tận tuổi 80,

we wanted to look back at them at midlife

chúng tôi muốn nhìn lại họ ở tuổi trung niên

and to see if we could predict

và xem liệu chúng tôi có thể dự đoán

who was going to grow into a happy, healthy octogenarian and who wasn't.

ai sẽ trở thành một người ngoài 80 tuổi vui vẻ, khỏe mạnh và ai thì không.

And when we gathered together everything we knew about them at age 50,

Và khi chúng tôi tổng hợp mọi thông tin đã biết về họ ở tuổi 50,

it wasn't their middle age cholesterol levels

thì không phải nồng độ cholesterol ở tuổi trung niên

that predicted how they were going to grow old.

mới dự báo được cách họ sẽ già đi.

It was how satisfied they were in their relationships.

Mà chính là mức độ hài lòng của họ với các mối quan hệ.

The people who were the most satisfied in their relationships at age 50

Những người hài lòng nhất với các mối quan hệ của mình ở tuổi 50

were the healthiest at age 80.

lại là những người khỏe mạnh nhất ở tuổi 80.

And good, close relationships seem to buffer us

Và những mối quan hệ thân thiết, tốt đẹp dường như giúp chúng ta giảm bớt

from some of the slings and arrows of getting old.

một số khó khăn và tổn thương khi về già.

Our most happily partnered men and women reported, in their 80s,

Những người đàn ông và phụ nữ có bạn đời hạnh phúc nhất của chúng tôi cho biết, ở tuổi 80,

that on the days when they had more physical pain,

rằng vào những ngày họ bị đau đớn thể xác nhiều hơn,

their mood stayed just as happy.

tâm trạng của họ vẫn vui vẻ y như vậy.

But the people who were in unhappy relationships,

Nhưng những người sống trong các mối quan hệ không hạnh phúc,

on the days when they reported more physical pain,

vào những ngày họ báo cáo bị đau đớn thể xác nhiều hơn,

it was magnified by more emotional pain.

thì cơn đau ấy bị khuếch đại thêm bởi nỗi đau cảm xúc.

And the third big lesson that we learned about relationships and our health

Và bài học lớn thứ ba mà chúng tôi rút ra về các mối quan hệ và sức khỏe của chúng ta

is that good relationships don't just protect our bodies, they protect our brains.

là: những mối quan hệ tốt không chỉ bảo vệ cơ thể chúng ta, mà còn bảo vệ não bộ.

It turns out that being in a securely attached relationship

Hóa ra, có một mối quan hệ gắn bó vững chắc

to another person in your 80s is protective,

với một người khác khi bạn ở độ tuổi 80 là có tác dụng bảo vệ,

that the people who are in relationships

rằng những người đang có các mối quan hệ

where they really feel they can count on the other person in times of need,

mà trong đó họ thực sự cảm thấy có thể trông cậy vào người kia khi cần kíp,

those people's memories stay sharper longer.

thì trí nhớ của những người đó sẽ giữ được sắc bén lâu hơn.

And the people in relationships

Còn những người trong các mối quan hệ

where they feel they really can't count on the other one,

mà họ cảm thấy thực sự không thể trông cậy vào người kia,

those are the people who experience earlier memory decline.

thì chính là những người sẽ trải qua tình trạng suy giảm trí nhớ sớm hơn.

And those good relationships, they don't have to be smooth all the time.

Và những mối quan hệ tốt đó không nhất thiết lúc nào cũng êm ả.

Some of our octogenarian couples could bicker with each other

Một số cặp đôi ngoài 80 tuổi của chúng tôi có thể cãi vã qua lại với nhau

day in and day out,

ngày này qua ngày khác,

but as long as they felt that they could really count on the other

nhưng miễn là họ cảm thấy thực sự có thể trông cậy vào người kia

when the going got tough, those arguments didn't take a toll on their memories.

khi hoàn cảnh trở nên khó khăn, thì những cuộc tranh cãi ấy không gây hại gì cho trí nhớ của họ.

So this message,

Vậy nên thông điệp này,

that good, close relationships are good for our health and well-being,

rằng những mối quan hệ thân thiết, tốt đẹp có lợi cho sức khỏe và hạnh phúc của chúng ta,

this is wisdom that's as old as the hills.

là một điều khôn ngoan đã có từ xa xưa.

Why is this so hard to get and so easy to ignore?

Vì sao điều này lại khó nhận ra đến vậy và lại dễ bị phớt lờ đến thế?

Well, we're human.

À, đơn giản là vì chúng ta là con người.

What we'd really like is a quick fix, something we can get

Điều chúng ta thực sự muốn là một giải pháp nhanh, một thứ có thể đạt được

that'll make our lives good and keep them that way.

sẽ khiến cuộc sống của chúng ta tốt đẹp và giữ mãi như vậy.

Relationships are messy and they're complicated

Các mối quan hệ thì lộn xộn và phức tạp

and the hard work of tending to family and friends,

và công sức bền bỉ chăm sóc gia đình và bạn bè,

it's not sexy or glamorous.

không hề hấp dẫn hay hào nhoáng.

It's also lifelong. It never ends.

Nó còn kéo dài suốt đời. Không bao giờ kết thúc.

The people in our 75-year study who were the happiest in retirement

Những người trong nghiên cứu 75 năm của chúng tôi, người hạnh phúc nhất khi về hưu,

were the people who had actively worked to replace workmates with new playmates.

chính là những người đã chủ động thay thế đồng nghiệp bằng những người bạn chơi mới.

Just like the millennials in that recent survey,

Giống như những người thuộc thế hệ millennials trong cuộc khảo sát gần đây,

many of our men when they were starting out as young adults

nhiều người đàn ông trong nghiên cứu của chúng tôi khi mới bước vào tuổi trưởng thành

really believed that fame and wealth and high achievement

thực sự tin rằng danh tiếng, của cải và thành tựu lớn

were what they needed to go after to have a good life.

là những thứ họ cần theo đuổi để có một cuộc sống tốt đẹp.

But over and over, over these 75 years, our study has shown

Nhưng qua 75 năm, nghiên cứu của chúng tôi đã chỉ ra đi chỉ ra lại

that the people who fared the best were the people who leaned in to relationships,

rằng những người sống tốt nhất là những người dốc lòng vào các mối quan hệ,

with family, with friends, with community.

với gia đình, bạn bè và cộng đồng.

So what about you?

Vậy còn bạn thì sao?

Let's say you're 25, or you're 40, or you're 60.

Giả sử bạn 25 tuổi, 40 tuổi hay 60 tuổi.

What might leaning in to relationships even look like?

Việc dốc lòng vào các mối quan hệ có thể trông như thế nào?

Well, the possibilities are practically endless.

Thật ra, các khả năng gần như vô tận.

It might be something as simple as replacing screen time with people time

Có thể chỉ đơn giản là thay thời gian nhìn màn hình bằng thời gian dành cho người khác

or livening up a stale relationship by doing something new together,

hoặc làm mới một mối quan hệ nhạt nhòa bằng cách cùng nhau làm điều gì đó mới mẻ,

long walks or date nights,

như đi dạo dài hay những buổi hẹn hò tối,

or reaching out to that family member who you haven't spoken to in years,

hoặc chủ động liên lạc với người thân mà bạn đã nhiều năm không nói chuyện,

because those all-too-common family feuds take a terrible toll

bởi những mối bất hòa trong gia đình quá phổ biến ấy gây tổn hại nặng nề

on the people who hold the grudges.

cho chính những người ôm giữ oán hận.

I'd like to close with a quote from Mark Twain.

Tôi muốn kết thúc bằng một câu trích dẫn từ Mark Twain.

More than a century ago, he was looking back on his life,

Hơn một thế kỷ trước, ông nhìn lại cuộc đời mình,

and he wrote this: "There isn't time, so brief is life,

và ông đã viết rằng: "Không có thời gian, cuộc đời ngắn ngủi quá,

for bickerings, apologies, heartburnings, callings to account.

để cãi vã, xin lỗi, giận hờn, hay đòi hỏi trách nhiệm.

There is only time for loving,

Chỉ còn thời gian để yêu thương,

and but an instant, so to speak, for that."

và chỉ một khoảnh khắc, có thể nói như vậy, dành cho điều đó."

The good life is built with good relationships.

Cuộc sống tốt đẹp được xây dựng bằng những mối quan hệ tốt đẹp.

Thank you.

Cảm ơn các bạn.